VAN JAN SWAMMERDAM. 149 



honden! U , in de derde plaats, Zeer Geleerde scheltema, Stads-Archi- 

 varis, die. toen vier huizen om de eer schenen te strijden van als 

 swammerdam's geboorte- en woonhuis te mogen gelden , en ons plan 

 om een steen in het ware hnis te plaatsen daardoor scheen te mislukken , 

 met onverdroten ijver het stof der archieven doorworsteld hebt , totdat 

 gij ons het hnis "in de Star" op de Oude Schans tegenover Montalbaans- 

 brug kondt aanwijzen , als het hnis, waarheen onze pelgrimstocht op heden 

 gericht moest zijn, omdat de apotheek van jan jacobs er in gevestigd 

 was en onze held er in geboren werd , woonde en werkte ! U in de vierde 

 plaats, WelEdele heer de la penha, eigenaar van dat eens zoo be- 

 roemde huis, dat een cosmo de medicis, groothertog van To?canen, 

 binnen zijn muren ontving , voor de welwillendheid, waarmede gij 

 tot het plaatsen van den steen in dat perceel verlof gaaft! U — last 

 not least — Kerkmeesteren en Kerkeraad der Waalsche gemeente , 

 voor de in onze goede stad niet gewone bereidvaardigheid , waarmede 

 gij dit kerkgebonw voor deze plechtigheid beschikbaar hebt gesteld , 

 en bet plaatsen van den gedenksteen daarin hebt vergund! U allen 

 eindelijk, die door uwe tegenwoordigheid luister aan deze plechtigheid 

 hebt bijgezet , voor de getuigenis, die gij hier zij t komen afleggen , 

 dat Nederland zijne groote mannen weet te herdenken en de weten- 

 schap in hooge eere houdt! 



En thans M. H. ! het oog gericht naar gindsche plek , waar de steen 

 met het monogram JSWD sedert twee eeuwen het stoffelijk over- 

 schot van jan swammerdam bedekt. Tot asch vergaan is het lichaam 

 van den grooten natuuronderzoeker, die het eerst het wonder heeft 

 ontsluierd, hoe uit de rups een vlinder wordt. De onaanzienlijke wurm 

 vergaat , maar uit zijn windselen zich ontwikkelend , verrijst daaruit 

 de kapel , die , zich op lichte vleugelen ten hemel verheffend , het Excelsior 

 predikt. Zoo verkondige ook de gedenksteen , die thans voor aller oog 

 boven het graf van jan swammerdam zichtbaar worde, dat in ons geheele 

 leven, in de wetenschap en in de kunst, slechts één weusch ons moet 

 bezielen: het streveu naar hooger, naar volmaakter: Excelsior! 



B. J. Stokvis, 



