162 HERINNERINGEN AAN DE VELUWE. 



opzigt is de Veluwe misdeeld: te veel droog land, te weinig water — 

 gelijk omgekeerd Holland lijdt aan te veel water. 



Maar evenals in Holland zijn er op de Veluwe uitzonderingen op 

 den regel , die ons boeyen omdat ze slechts hier en daar te zien zijn. 

 Ook op de Veluwe zijn stukjes -natuur, zooals ik ze nergens elders 

 zag, — onwaardeerbaar voor hem die in de eerste plaats er op uit is 

 het karakter van een landstreek te bestuderen. 



Wat de weilanden zijn in Holland, dat is op de Veluwe de heide. 

 In de hoogste heistreek groeit hoofdzakelijk de struikhei of stephei 

 (Calluna vulgaris), gemengd met de gele brem (Genista anglica) en fijne 

 heidegrassen, schapengras (Festuca ovina), eenknoop (Molinia coerulea), 

 (beide hier bundgras genoemd), bundgras (Corynephorus canescens), borstel- 

 gras (Nardus stricta). In moerassige heiden komt de dophei (Erica Tetralix) 

 in grooter aantal te voorschijn, afgewisseld door de donkerblaauwe 

 Gentiaan (Oentiana Pneumonanthe) , de witte Parnassia, de zondaauw 

 (Drosera), het turfmos (Sphagnum) en de wit-pluizige Eriophorum, 

 hier Veenhamels genoemd. 



Behalve de heide zijn blaauwe klokjes (Campanula rotundifolia) en geel 

 zwartkoorn of hengel (Melampyrum vulgatum) de meest algemeen voor- 

 komende planten op de Veluwe. In Holland ziet men ze nergens. Van 

 Amsterdam komende ontmoet men ze het eerst bij Baarn, Zeist en 

 Driebergen. Overal sieren zij de randen der wegen , en zij zijn even 

 eigenaardig aan het Veluwsche landschap als de koekoeksbloemen en 

 het fluitekruid in de lage streken van Holland. 



In hun karakter is iets fijns en toch krachtigs , een tegenstelling van 

 opgeblazen voosheid : — zij zijn kinderen van de zon en het diluviale zand. 



Moest ik de Veluwe voorstellen door een beeld , dan zou ik haar 

 een krans van heide en blaauwe klokjes op het hoofd zetten. 



Rondom Barneveld is de heide voor een groot deel in bouwland 

 veranderd. De volksnaam "Barre Veld" , mogt thans met meer regt 

 "Groene veld" zijn. Overal zien wij arbeid en welvaart. Vroeger afge- 

 legen en weinig bezocht, is het thans door den spoorweg aan het we- 

 reldverkeer verbonden. De bevolking groeit ook van buiten aan , en de 

 wilde natuur trekt zich meer en meer terug op de schilderachtige wal- 

 letjes, die de binnenwegen omzoomen en de glooijende koren- en boek- 

 weitvelden afsluiten. 



Op die walletjes staan die korte, gedrongen, van beneden af vertakte 



