HEEINNERINGEN AAN DE VELUWE. 169 



korten togt door die schrale natuur te maken , zal weldra zien dat 

 het mooiste van ons vaderland niet altijd langs den spoorweg ligt, en 

 dat het even dwaas is , Nederland uit een waggonraampje te beoordee- 

 len, als ons leven te beoordeelen naar de stemming van een jammerdag. 



Weldra wordt het hout digter en zien wij hier en daar een beekje, 

 waarin de witte kiezelsteentjes zoo duidelijk door het stroomende glas- 

 heldere water zigtbaar zijn. In een van die beekjes vond ik een soort 

 van bloembies (Juncus supinus var. fluitans) , die door het onophoudelijk 

 stroomend water in horizontaal uitgestrekte rigting was gegroeid, 

 alsook de kleine Montia rivularis , een zeldzaam plantje met witte bloe- 

 men zoo klein als speldeknoppen , en langs zijne oevers een rietgras 

 met zeer dunne zwakke stengels en verwijderd staande bloemaren 

 (Carex remota). 



Digt bij dat beekje staat een zeer dikke knoestige eik, de wodan's 

 eik, die wel zeer oud is, maar wiens naam wel uit onze eeuw zal 

 dagteekenen. De laatste sporen van de oude boomdienst leven nog 

 hier en daar in de vereering van mirakelboomen in Roomsch-katholieke 

 landen. De boomdienst bij onze voorvaderen was eigenlijk meer de 

 vereering van een zegenende natuurmagt, van wie de boom het heer- 

 lijkste gewrocht geacht werd. Een oude dikke boom was de schuts- 

 patroon van het dorp. Onder zijn lommer werden de volksvergaderingen 

 gehouden en de vonnissen geveld. De oude boomen waren heilig, gelijk 

 nog op Java de Waringin-boomen. De boomen op de wapenschilden 

 van vele gemeenten onzes lands , vooral in Noordholland , zijn van die 

 voormalige boomvereering afkomstig. Hoogwoud heeft zelfs een boom 

 met een arend in zijn wapen , en het verdwijnen van het oudste wapen 

 van Haarlem, den boom, is een zeer merkwaardig feit. 



Het tegenwoordige volk eert een boom alleen om zijn hout. Alleen 

 de meer poëtisch ontwikkelde mensehen eeren de boomen als monu- 

 menten van het geheimzinnig leven der natuur. Zeer gevoelige men- 

 schen hebben boomen lief ; maar boomdienst bestaat niet , en heeft 

 in letterlijken zin waarschijnlijk nooit bestaan. 



De godsdienst onzer voorvaderen ligt nog zeer in het duister. Grimm. 

 zocht haar in de volkssprookjes, max muller in de taal. De opvat- 

 ting dat de Noordsche Mythologie in haar geheel ook de godsdienst 

 onzer vaderen was , dat zij boomen en beelden aanbaden , en met de 

 Edda onder den arm naar de tempels gingen , om op iederen dag der 

 week een anderen god te dienen, is zeker een naïef uitvloeisel van 



