174 HERINNERINGEN AAN DE VELUWE. 



werkt zonder dat men haar vermoedt, de lang vergeten wet voor all 

 kunst, eenmaal door Italië's zoetvloeijenden dicbter uitgesproken: 



E quel che il bello e il caro accresce all' opre, 

 I/arte , che tutto fa , nulla si scopre. 



(Tasso, Gerus. lib . C. XVI. 9.) 



Geen deftige lanen, geen breede perken, hoe onberispelijk aangelegd, 

 kunnen mij ooit zoo behagen als zulk een laan- en pad- en perk- 

 looze kleine wildernis. Nog hooger waardeeren wij deze kranst, als 

 wij bedenken dat zij hier een woest, vernielend natuurverschijnsel 

 heeft getemd en wat anders een ramp zou geworden zijn, heeft om- 

 getooverd tot een zegen. Dat is onze edelste bestemming. 



Van den top van een der hoogste duinen zien wij tusschen het 

 vriendelijk dennengroen in de verte — en huiveren. Een akelige vaal- 

 zwarte massa steekt scherp af tegen het levendige groen en den licht- 

 blaauwen hemel. Dat zwarte daar is de heide, de onafzienbare heide, 

 een dissonant, een beeld van het booze beginsel; maar juist daarom 

 aangrijpend en verheven in verband met het geheel. Ook hier zien 

 wij, op dit kleine gebied, eene voorstelling van de oneindige wereld, 

 van den reuzenstrijd tusschen de goden en de titanen, tusschen licht 

 en duisternis, tusschen het eeuwige en het tijdelijke. 



Zeer in de verte ziet men hier en daar de donkere omtrekken van 

 geboomte. Het zijn enkele verspreide bosschen; het Imbosch . de Essop , 

 de Onzalige bosschen en de Rouwenberg achter Rhederoord. 



Armoedig en eentoonig is die hooge heide , waar niets anders groeit dan 

 de struikhei met een weinig brem daartusschen. Vooral de stekelbrem 

 of gaspeldoorn (Ulex europaeus), de brem der Plantagenets , is talrijk 

 tusschen Beekhuizen en den Rouwenberg. Lage plaatsen met Drosera 

 en Lycopodium zijn op deze heide zeldzaam. 



Bij den Ziepenberg, een hoogen heuvel, vroeger grootendeels met 

 bosch bedekt, thans, evenals Beekhuizen en Biljoen, meer en meer 

 kaal gesloopt, liggen een paar waterkommen, die een beekje voeden. 

 Op de helling weidde een kudde schapen. De herder ziet ons vreemd 

 aan en houdt zijn hond vast, die met gespitste ooren gereed staat, 

 het minste leed aan zijne gemeente toegebragt, met scherpen tand 

 te wreken. 



De onverstoorbare bedrijvigheid van den herdershond en het domme 

 gebungel van zijn beschermelingen herinneren ons vele menschelijke 

 toestanden. 



