184 DE DEENSCHE ZEEMONNIK. 



zijn (en wij hebben hier alleen met deze , de naakte inktvisschen te 

 doen) , in eene verdubbeling van den mantel aan de rugzijde eene hoorn- 

 of kalkachtige rugplaat ligt, — en dat diezelfde naakte inktvisschen 

 binnen hun lichaam een zoogenaamden inktzak bezitten, gevuld met 

 een donkerbruin vocht, dat zij kunnen uitspuiten en waardoor dan 

 het water in hunne onmiddellijke omgeving troebel en ondoorschijnend 

 wordt. Waarschijnlijk is dit een verdedigingsmiddel. Overigens is het 

 zoogenaamde zeeschuim (os Sepiae) , dat in vroeger tijd in de apothe- 

 ken voorhanden was, en nog wel door de drogisten als polijstmiddel 

 of om er tandpoeder van te maken wordt verkocht , en dat soms in 

 vrij groote hoeveelheid op onze Noordzeestranden voorkomt , niets dan 

 de rugplaat van den gewonen inktvisch (Sepia officinalis). 



De lichaamsvorm der inktvisschen verschilt naar de geslachten en 

 soorten. Bij de eigenlijke inktvisschen (er zijn nog andere in hoofd- 

 zaak op de inktvisschen gelij kende koppootige weekdieren, die men 

 Achtvoeten noemt, omdat zij de twee langere armen missen) is het 

 lichaam langwerpig, maar overigens korter of langer, dikker of dun- 

 ner, breeder of smaller, al naar gelang der soort. Meestal bezit het 

 lichaam ook aan elke zijde eene uitbreiding of vin (fig. 3). 



In de even onder de oppervlakte gelegene laag der glibberige opper- 

 huid liggen samentrekbare , met roode , violette , blauwe en gele kleur- 

 stof gevulde cellen (chromatophoren) , door wier beurtelingsche samen- 

 trekking en uitzetting een kleurenspel in de huid ontstaat, eenigszins 

 vergelijkbaar met dat in de huid van den Chamaeleon. Bij den ster- 

 venden of dooden inktvisch is het lichaam steeds met vlekken bezaaid. 



In grootte verschillen de inktvisschen zeer van elkander , niet alleen 

 wat de soorten, maar ook wat de individuen van dezelfde soort be- 

 treft. Want de groei der inktvisschen schijnt vrij onbeperkt te zijn , 

 en zoo kan dan ook een inktvisch , wanneer een gelukkig lot hem er 

 voor bewaart om door andere zeedieren verslonden of door de zee op 

 het strand geworpen te worden , eene zeer aanzienlijke grootte berei- 

 ken. "Zelfs", zegt harting 1 , "wanneer men vroegere sprookjes bui- 

 tensluit, zooals die van den Noorweegschen Kraken, die zich, volgens 

 het daaromtrent door olaus magnüs medegedeelde verhaal, dat bij de 

 Noorweegsche visschers in omloop was, als een voorgebergte van een 



1 Leerboek van de grondbeginselen der Dierkunde, derde deel, l e afd. , 4e stuk, 

 bladz. 750. 



