HET SPIRITISME EN DE NATUURWETENSCHAP. 191 



Maar dit alles , het moge de beteekenis van crooke's en zöllner's 

 steun voor het spiritisme ook nog zoo zeer verkleinen — tegen het spi- 

 ritisme bewijst het niets. Dit zou volstrekt niet vallen , zelfs indien 

 bewezen werd dat beider oordeel volstrekt geen waarde had. Iets ge- 

 heel anders zou het zijn indien kon worden aangetoond, dat zij niet 

 slechts zich bedrogen hebben, maar opzettelijk bedrogen zijn. 



Dit laatste nu is , wat crookes aangaat, gebleken door feiten , die in 

 Engeland bekend zijn geworden, maar daar weinig besproken zijn. Ik 

 wensch die hier kortelijk mede te deelen. 



De heeren george. r. sitwell en carl von buch beschreven in de 

 "Times", onder dagteekening van 10 Jan. 11., eene spiritualistische 

 "Seance", die den vorigen dag had plaats gehad in de British National asso- 

 ciation of spiritualists , Great Russellstreet , 38. Reeds tweemalen vroeger was 

 zulk eene door hen bijgewoond. Bij de eerste was het medium met groote 

 zorg door een der onderteekenaars op een stoel achter een gordijn vast- 

 gebonden en hadden er geene "manifestatien" plaats gehad. Bij de 

 tweede geschiedde dit binden op nieuw, maar nu onder toezicht en 

 naar de aanwijzingen van den bestuursvoorzitter der Association. En 

 toen volgde een "manifestatie". Een geest verscheen, die beschreven 

 werd te zijn "Marie", een kind, dat op twaalfjarigen leeftijd gestorven 

 was. Deze geest geleek in gestalte, spraak en gebaren, sprekend op 

 het medium dat achter het gordijn nog altijd gebonden heette te zitten. 

 Haar aangezicht was gesluierd. Hierdoor en door het feit, dat die geest 

 onder haar wit kleed blijkbaar een corset droeg — wat voor een geest 

 en vooral voor die van een twaalfjarig kind zeker opmerkelijk mocht 

 heeten — werden de bezoekers in* hun achterdocht bevestigd. Zij be- 

 zochten daarom op den 9den Januari de association op nieuw, ditmaal 

 door nog twee vrienden vergezeld. Alles geschiedde juist als vroeger, 

 maar toen de "geest" op nieuw was verschenen, trad een der genoemde 

 heeren plotseling achter haar en sneed haar den terugtocht naar haar 

 gordijn af, terwijl de andere dit openschoof en haar ledigen stoel met 

 de kleederen die zij uitgetrokken had voor alle aanwezigen zichtbaar 

 maakte. Een half verduisterde kaarsvlam , hoewel het eenige licht in 

 het vertrek, veroorloofde toch om dit alles te onderscheiden. De kaars 

 werd nu uitgedoofd en men ging in een ander vertrek, waar een der 

 aanwezige "beambten" van de associatie zijn toevlucht tot grofheden 

 nam, maar zonder veel indruk te maken. Geen der anderen had iets 

 te zeggen. 



