192 HET SPIRITISME EN DE NATUURWETENSCHAP. 



Dit alles is op zich zelf nu niets anders dan één van de tallooze 

 voorbeelden van bedrog in deze zaak. In ons vaderland heeft men nog 

 wel sterker gezien. Men denke slechts aan de volkomen ontmaskering, 

 door den heer cattie te Arnhem , van een bedrieger-spiritist. Maar wat 

 in Engeland op het bovenstaande gevolgd is, geeft daaraan, naar het 

 mij voorkomt, een vèr strekkende beteekenis. Op den 13<ïen Januari zond 

 de heer c. a. burke, secretaris van bovengenoemde " association" een 

 brief aan de "Times", ter beantwoording van dien der HH. sitwell en 

 von buch. Daarin wordt hun relaas in al het wezenlijke nauwkeurig 

 (substantially accurate) genoemd, dus het gepleegde bedrog openlijk 

 erkend. Dan volgen een paar vrij holle phrasen en eindelijk , om de asso- 

 ciatie in eens en voor goed te verontschuldigen, het bericht dat het 

 nu als bedriegster ontmaskerde medium niemand anders is dan Mrs. 

 comer , die , toen nog Miss Florence cook , zoo volkomen en van alle 



zijden was op de proef gesteld en onderzocht door Mr. crookes , 



r. r. s. De secretaris voegt daarbij : 



"De proefnemingen van Mr. crookes strekten zich over een reeks van 

 jaren uit, werden in zijn eigen huis en in tegenwoordigheid van zijn 

 eigen gezin genomen onder voorwaarden, die alle bedrog schenen uit 

 te sluiten. Zijne voorzorgen tegen dwaling waren inderdaad zeer zorg- 

 vuldig gekozen (most elaborate) en zijn getuigenis aangaande het door 

 hem bewezene is publiek eigendom." 



Het is mij niet bekend geworden dat crookes iets van het boven- 

 staande heeft tegengesproken. Maar als hij dit niet kon, dan heeft, naar 

 ik meen , de wetenschap van hem van twee zaken één te verwachten. 

 Of hij behoort op te geven waarom hij na het bekend worden van de 

 bovenstaande daarvoor zoo bezwarende feiten, nog bij zijn getuigenis 

 ten gunste van het spiritisme volhardt, of hij moet dit ridderlijk in- 

 trekken. 



Zoolang hij zwijgt hebben de natuurkundigen het recht om zijne opinie 

 als volkomen onbeteekenend te beschouwen. 



En zoolang zöllner zich op niets anders beroept , dan op zijne theorie 

 en op wat hij gezien heeft van slade en hansen , twee in Nederland 

 waarlijk niet schitterend bekende persoonlijkheden, zal ook zijn ge- 

 tuigenis, hier althans, voor niet veel kunnen gelden. 



W. M. Logeman. 



