200 HERINNERINGEN AAN DE VELUWE. 



lichte groen. Het is een zonnig, zandig bosch, niet verheven, maar 

 eer armoedig, schraal, — juist in overeenstemming met den bodem. 

 Dit bosch is alles wat de natuur in deze streek uit zich zelve geven 

 kan , en dus in zekeren zin een oerwoud , niettegenstaande het sedert 

 misschien vijftien eeuwen onder het regelmatig beheer van menschen 

 is geweest. 



Het bosch is en was reeds in den voorchristelijken tijd gemeen- 

 schappelijk eigendoni van de bewoners dezer streken; het is in gelijke 

 deelen verdeeld. De gezamenlijke eigenaars , maalmannen , komen op 

 geregelde tijden bijeen om de belangen van het bosch te bespreken en 

 het te kappen hout te verdeelen. Die bijeenkomst geschiedde voorheen 

 in het bosch onder een eeuwenouden boom , en deze plaats was tevens 

 het maatschappelijk , godsdienstig en feestelijk punt van zamenkomst. 



Dien toestand vindt men niet bij wilde, zwervende volken, maar 

 alleen bij die , welke , door wetten geregeerd , den landbouw uitoefenen. 

 Die toestand was eigenlijk in beginsel dezelfde als die van de groote 

 ondernemingen van onzen tijd en is van niet geringen invloed geweest 

 tot het behoud der eeuwenoude bosschen, die, waren zij in handen 

 van bijzondere personen gekomen, reeds lang zouden verdwenen en 

 uitgeroeid zijn. 



Nog is hier de maalschap ; nog komen de maalmannen geregeld 

 bijeen ; nog staan deze bosschen onder het beheer van boschvaders ; — 

 maar lang zal die toestand niet meer duren. De oude wet, die voor 

 de bosschen zoo behoudend heeft gewerkt, doet ook voor de opene 

 heide haar invloed gelden en houdt daardoor de ontginning dier heide 

 tegen , — niet omdat de wet geene ontginning gedoogt , maar omdat 

 de gezamenlijke eigenaren meerendeels ouverzettelijk aan hunne oude 

 gewoonte gehecht zijn. 



Als de vrije veluwsche markgenooten en maalmannen nog in tijds 

 hunne belangen inzien en gezamenlijk hunne gronden willen verbeteren 

 en de heide tot bosch- en bouwland maken, zullen zij vrije mannen 

 blijven; — anders is het tijdstip niet ver, waarop zij tot daglooners, 

 lijfeigenen der 19e eeuw, zullen worden vernederd. 



Bijzonder merkwaardig acht ik het groot aantal beuken in deze 

 bosschen, daar toch de eik algemeen geacht wordt de meest oorspron- 

 kelijke boom dezer landen te zijn en de beuk als later ingevoerd be- 

 schouwd wordt. Dat echter beuken reeds in de 9e eeuw hier overvloe- 

 dig voorkwamen, bewijst de naam Bocchurst (Boekhorst), die reeds in 



