202 HERINNERINGEN AAN DE VELUWE. 



zaaddoozen en het overvloedige zijdeachtige zaadpluis. Het heeft mij 

 steeds verwonderd dat een zoo fraaije plant , die in ons land op veen- 

 achtige heide- en duingronden lang niet zeldzaam is, geen anderen 

 inlandschen naam bezit dan het door het volk nooit gesproken Basterd- 

 wederik! In enkele streken van Groningen alleen heet zij Slangenkruid 

 en ook Kattenstaart, doch dezen laatsten naam geeft de landman al 

 zeer spoedig aan alle hem onbekende planten met lange bloemtrossen 

 of aren. De oude latijnsche naam "Filius ante patrem", wegens de zeer 

 spoedig aankomende vruchten, is kenmerkend, ook voorde hedendaag- 

 sche opvoeding. 



De fransche, duitsche en engelsche namen hebben ook meer gehalte : 

 Osier fleuri, Laurier de St. Antoine, Pelle-bosse, Eberkraut , Antonilcraut , 

 FeuerJcraut, Rosebay Wülow-herb enz. Ons bastaard-wederik schijnt 

 van het Duitsch Weiderich (Wilg-kruid) afgeleid. Volgens de namen 

 Antonikraut , Laurier de St. Antoine en Eberkraut, moet de plant in over - 

 ouden tijd zeer geacht geweest zijn. De ever, bij de Germanen het 

 zinnebeeld van de zon en de levenwekkende natuur , werd bij de christenen 

 de goedaardige speelnoot van den H. Antonius. Oudtijds was de wortel 

 een beroemd middel tegen waterzucht en hadden de bloemen merk- 

 waardige eigenschappen. Men kan er ook rood mede verwen en van 

 het lange pluis zijn indertijd weefsels gemaakt. 



Naarmate wij verder noordwaarts gaan , wordt het geboomte hooger 

 en zwaarder. Onder de schaduw der uitgespreide eiken zien wij minder 

 heide en meer boschbessen; hier en daar ook de Vossebessen (Vacci- 

 nium Vitis Idaea) met hare harde glimmende blaadjes, wit-rose bloemen 

 en vuurroode vruchtjes. De Vossebessen, ook Hondsbessen en roode 

 Krakelbessen genoemd , zijn met de boschbessen , vooral in de oostelijke 

 streken des lands, op de hooge diluviale gronden talrijk. Zij zijn niet 

 vergiftig en kunnen evenals de boschbessen gegeten en ingemaakt 

 worden. In de bosschen van de Veluwe, rondom Lochem èn Borkulo 

 en in het bosch van Vilsteren in Overijssel vond ik ze op de oudste 

 en wildste plaatsen. 



Eindelijk komen wij weder in menschelijke omgeving: een paar 

 boerenwoningen en het huis van den boschwachter. Deze buurt heet 

 Drie, oudtijds Thri. Hier stond voor vele eeuwen de kolossale boom, 

 waaronder de maalmannen van het Speulderbosch bijeenkwamen; hier 

 was ook een heiligdom , "het heilige huisken" , een christelijke kapel , 

 opgerigt om te voldoen aan de gewoonte der arme bekeerde heidenen , 



