HERINNERINGEN AAN DE VELUWE. 205 



bij de Germanen een naam , in beteekenis weinig van Metod en Irmin 

 verschillend , doch welligt bij bijzondere volksstammen in gebruik. Van het 

 overeenkomstige angelsaksisch Vyrd is de naam Weird-sisters afkomstig. 



Gelijk wij den naam Metod terugvinden in Maat, zoo vinden wij 

 Urth terug in de woorden , zamengesteld met oir (duitsch ur) , zooals 

 oordeel , oorzaak , oorsprong , oorlog , oorkonde , die nog altijd de betee- 

 kenis dragen van vastgesteld door een alles beheerschende wereldorde. 



Zelfs in het latijn Ordo (orde) ligt een merkwaardige gelijkenis met 

 het germaansche Oerdh. Beide zijn welligt uit één stamwoord gesproten. 

 Het latijn Ordior, "ik weef', wijst op de bezigheid der schikgodinnen. 



Urthunsula was een zuil, geen godenbeeld, maar een zinnebeeld, 

 gelijk de Irminsul der Saksers, gelijk de boom Ygdrasill der Skandi- 

 naviè'rs, voorstellende den grondslag waarop de wereld rust. De spel- 

 ling Urth doet ons noordelijken invloed , misschien van Anglen , Juten 

 of Denen vermoeden. Volgens tacitus behoorden de Anglen en Werinen 

 tot de volksstammen die de groote Moeder Aarde (Terra Mater) ver- 

 eerden. (Germ. 40.) 



Nog leeft die naam in de plaatsnamen Zuilen , Zuilichem en Zoelen , 

 Orthen bij Putten , Orde of Oerden bij Beekbergen ; het Orderveld bij 

 Hoogsoeren , Urdinge , Urlake , Ortiua en Hortina der oude oorkonden. 



De Romeinen, die de heerlijke scheppingen der Grieken half begrepen 

 overnamen, en evenzeer de latere Noormannen , hebben mjt hun lieder- 

 lijke goden het eenvoudige , kinderlijke geloof der Germanen bedorven , 

 verward en voor ons onverstaanbaar gemaakt; maar hoe meer wij in 

 de oudheid doordringen, hoe meer de eenvoud en de waarheid van de 

 oudste godsdienst ons zal blijken. 



Onze ruwe heidensche voorvaderen begrepen dat de mensch van brood 

 alleen niet leven kan , dat zijn leven zamenhangt met een edeler en 

 ruimer leven, een eeuwige wereldorde — gesloten voor kortzigtigen 

 eigenwaan — altijd open voor een kinderlijk en rein gemoed. 



Hoe meer wij het dorp Putten naderen , hoe meer het bosch een 

 ander karakter aanneemt. Meer en meer wijkt het wilde beuken- en 

 eikenhout en zien wij ons omringd door aangelegde dennenbosschen. 

 Hier heeft het rijk der maalmannen een einde en begint de vrije land- 

 bouw. In onafzienbare zuilenrijen verliezen de dennen zich in de donkere 

 verte; een dikke, gelijke moszode, waarin het glinsterend groene Hypnum 



