230 DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 



achtereenvolgende malen. Niemand zal er aan denken om tusschen het 

 binnendringen van dien zonnestraal of do handelingen der dienstbode , 

 en het slaan der pendule eenig oorzakelijk verband te zoeken. Het 

 zijn toevallig op elkander volgende verschijnselen. Geheel anders is het 

 echter, als wij het nurwerk opwinden, den uurwijzer op het cijfer zes 

 en den minutenwijzer op het cijfer twaalf plaatsen, en dan het zestal 

 slagen vernemen. Ieder besluit dan aanstonds, dat onze handelingen 

 tot de oorzaken behooren, die het slaan der pendule teweeg brachten. 

 Die handelingen werden immers met dit doel verricht, en wij zouden 

 ons verwonderd hebben, als het slaan ware uitgebleven. 



Ook de beginselen, die den natuurkundige leiden, waar hij te be- 

 slissen heeft , of het opeenvolgen van verschijnselen toevallig of nood- 

 wendig moet genoemd worden, zijn aan het dagelijksch leven niet 

 vreemd. Hij beschouwt een verschijnsel A als de oorzaak van een 

 ander B, dat er op volgt, als: 



1°. het uitblijven van A ook door het niet verschijnen van B gevolgd 

 wordt. 



2 °. elke wijziging , in A gebracht , ook een verandering in B te aan- 

 schouwen geeft. 



Daarentegen noemt hij A en B toevallig samengaand, als de eerste 

 weggenomen of gewijzigd kan worden, terwijl de tweede zich onveranderd 

 vertoonen blijft. 



I. 



De algemeene beginselen, in het voorafgaande genoemd, zijn een- 

 voudig en voor ieder begrijpelijk. Wij willen thans aantoonen, hoe zij 

 in bijzondere gevallen toegepast worden. Te dien einde willen wij 

 eenige van de verschijnselen, die in het dagelijksch leven onder den 

 naam van verbranding bekend zijn , op de wijze der natuurkundigen 

 onderzoeken. Krachtens het bovenstaande moet dan ons doel zijn, deze in 

 al haar deelen te leeren kennen, en er de oorzaken van op te sporen. 



Wanneer wij een glad gepolijste koperen of ijzeren plaat eenigen 

 tijd in een vlam houden , verdwijnt de metaalglans allengs ; de metalen 

 worden met een laagje van een poedervormige stof bedekt, die zwart 

 van kleur is, doch bij sterkere verhitting bij het ijzer bruinrood 

 wordt. Wij kunnen deze stof, die wij voorloopig asch zullen noemen, 

 met een scherp voorwerp er af krabben, en de platen weder in de 

 vlam brengen. Het verschijnsel zou zich herhalen. Zoo voortgaande 



