DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 231 



zonden wij de platen geheel in asch kunnen veranderen. Op soortge- 

 lijke wijze kunnen wij van alle metalen — de edele alleen uitgezon- 

 derd — asschen maken. Sommigen zouden hierbij licht ontwikkelen. 

 Houdt men b. v. een magnesiumdraad of een stukje alumiüiumblik 

 in een vlam, dan verbranden zij met een schitterend wit licht, onder 

 achterlating eener witte asch. Waar de vorming der asch krachtig 

 plaats vindt, valt het onmiddellijk in het oog, dat er een aanzienlijke 

 hoeveelheid warmte bij geboren wordt. Sommige dier asschen zijn in het 

 dagelijksch leven zeer goed bekend, o. a. die van zink en lood, welke 

 onder den naam zinkwit en menie als verfstoffen gebruikt worden. 



In het voorafgaande zijn niet slechts verschijnselen beschreven , maar 

 is tevens de wijze aangeduid, waarop zij te voorschijn geroepen worden. 

 Voor ons doel is het evenwel noodzakelijk het laatste voorloopig on- 

 bekend te onderstellen. Wij zouden de verschijnselen waargenomen 

 kunnen hebben , zooals zij zich toevallig — b. v. in een brandend 

 huis — vertoonden. Daar wij alleen op metalen onze aandacht ge- 

 vestigd hebben en deze steeds in poedervormige stoffen veranderen, 

 ligt het denkbeeld voor de hand, dat wij met een groep analoge ver- 

 schijnselen te doen hebben, die uit gelijksoortige deelen bestaan en 

 overeenkomstige oorzaken hebben. Het voorwerp van ons onderzoek 

 goed in oogenschouw nemen , de kenmerken er van nauwkeurig nagaan 

 door onze geheele opmerkzaamheid er aan te wijden, in één woord 

 waarnemen, is het eerste wat ons te doen staat. Op deze wijze wordt 

 reeds eenige kennis verkregen. Wij bemerken o. a. bij de aschvor- 

 ming van sommige metalen ontwikkeling van warmte, terwijl de 

 ontwikkeling van licht bij andere ons niet ontgaan kan. Wat evenwel 

 tot het verschijnsel behoort , wat er slechts toevallig mede samen 

 gaat, kan langs dien weg niet beslist worden. Evenmin kan de een- 

 voudige waarneming uitmaken welke werkingen , die in de onmiddel- 

 lijke omgeving aan het verschijnsel voorafgingen , tot de oorzaken er 

 van gerekend moeten worden. 



De eenvoudige of natuurlijke waarneming, zooals wij haar kunnen 

 noemen , wordt nu door de kunstmatige — door de proef — vervan- 

 gen; en de laatste is het, welke het eigenaardige der natuurkundige 

 methode uitmaakt. 



In de eerste plaats hebben wij thans behoefte aan een gedachte, 

 een vermoeden aangaande den aard en de oorzaken van het verschijn- 

 sel , dat het voorwerp van ons onderzoek is. Zulk een vermoeden 



