232 DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 



aangaande den waarschijnlijken aard van een verschijnsel of zijn 

 samenhang met andere draagt in de natuurkunde den naam van onder- 

 stelling. Gewoonlijk zijn het punten van overeenkomst met werkingen, 

 die ons reeds bekend zijn, die een onderstelling in het leven roepen. 

 Zoo denken wij hier onwillekeurig aan turf of eenige andere brand- 

 stof, die in onze kachels verbrandt en een asch achterlaat, welke 

 met die der metalen analoog schijnt te zijn. Wij onderstellen dus , 

 dat de asch der metalen tot laatstgenoemde in dezelfde verhouding 

 staat als turfasch tot turf; m. a. w. dat de asch in het eerste zoowel 

 als in het laatste geval uit de onbrandbare bestanddeelen bestaat. 



Het komt er nu op aan te beslissen , of deze onderstelling al of niet 

 waarheid bevat. Te dien einde trachten wij het verschijnsel op nieuw te 

 doen ontstaan (hetgeen zonder een volledige kennis der oorzaken geschie- 

 den kan) en wel in een zoodanige omgeving, dat het blijken moet, of 

 onze onderstelling al of niet juist was. Wij weten thans waarop gelet 

 moet worden en moeten zorg dragen, dat dit goed te onderscheiden 

 is. Wij vermoeden b. v. dat phosphorus in de open lucht licht geeft, 

 doch kunnen dit in het volle daglicht niet waarnemen. Wij brengen 

 dan een pijpje van die stof in een donkere kamer. Heeft het lichten 

 inderdaad plaats, dan zal het daar in het oog moeten vallen. 



Metaalasch, zoo onderstelden wij, komt met turfasch overeen. 

 Nu weten wij , dat de laatste als een bestanddeel van turf minder 

 weegt dan de turf, waaruit zij ontstaan is. Is onze onderstelling 

 juist, dan zal ook de asch minder moeten wegen dan het metaal, 

 waaruit zij gevormd is. Wij hangen nu een stuk metaal aan een der 

 armen van een balans , en brengen in de schaal aan de andere zijde 

 van het steunpunt zooveel zand, dat het evenwicht is ingesteld. 

 Vervolgens laten wij dit metaal geheel of gedeeltelijk in asch overgaan. 

 De beweging der balans moet ons dan leeren , of de asch al of niet 

 zwaarder is dan het metaal. Met ijzer en koper kan deze proef gemak- 

 kelijk op de volgende wijze plaats vinden. Men hangt aan een der 

 uiteinden van de balans een kleinen hoefmagneet, die vooraf in ijzer- 

 poeder gedompeld is, zoodat er daarvan een aanmerkelijke hoeveelheid 

 aan hangen blijft. Van koper vervaardigt men kleine cilindertjes , ! die 



1 Men verkrijgt deze cilindertjes op de volgende wijze : een weinig koperoxyde wordt 

 met gom en water tot een taaie massa gekneed en om een platinadraad tot een cilin- 

 dertje gevormd. Dit laat men langzaam drogen. Vervolgens verhit men het in een 

 atmosfeer van waterstofgas , waardoor het koperoxyde tot koper gereduceerd wordt. 



