DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 233 



nit zuiver koperpoeder bestaan. Deze worden dan door middel van een 

 platinadraad aan een der uiteinden van de balans bevestigd. Als men 

 dan het ijzerpoeder of het koperen cilindertje met een niet lichtende 

 gasvlam aanraakt , veranderen zij onder het verschijnsel van gloeien 

 in asch , terwijl men de balans naar die zijde ziet doorslaan , waar 

 zij zich bevinden. 



Onze onderstelling blijkt dus onjuist te zijn. De asch der metalen is 

 zwaarder dan de metalen zelve , waaruit zij geboren werd ; zij kan 

 derhalve niet met turfasch vergeleken worden. 



De proef zelve doet ons een nieuwe onderstelling aan de hand. Zij 

 leert ons , dat bij de aschvorming een nieuwe stof aan de metalen 

 wordt toegevoegd , waaruit de gewichtsvermeerdering voortvloeit. Toen 

 men nog aan de stoffelijke natuur der warmte geloofde , kon men het 

 zwaarder worden der metalen aan het opnemen van warmte toeschrij- 

 ven. Thans , nu men weet , dat warmte een bepaalde bewegingstoestand 

 der moleculen is, kan van zulk een denkbeeld geen sprake zijn. 



De eenige aannemelijke onderstelling is dan, dat een deel der 

 lucht door het metaal opgeslorpt is en er zich mede vereenigd heeft. 

 Op nieuw moet een proef beslissen, of hiermede de juiste toedracht 

 van zaken is aangewezen. 



Men neemt een groote tweehalzige zoogenaamde Woulfsche flesch , die 

 ongeveer drie liter inhoud heeft. In een der halzen wordt een kurk beves- 

 tigd , waardoor een glazen buisje loopt , dat met een wijde meer dan één 

 meter lange U-vormige vertikaal staande buis verbonden is. Deze buis 

 wordt voor een deel met een gekleurde vloeistof gevuld. Daarna wordt 

 onder aan een kurk , die nauwkeurig in den anderen hals der flesch past , 

 een stuk magnesiumband vastgemaakt. Deze band wordt in een vlam 

 aangestoken en snel in den hals der Woulfsche flesch gedrukt. De 

 vloeistof in den arm der U -vormige buis , die met de flesch gemeen- 

 schap heeft, rijst, na aanvankelijk door de uitzetting der ingesloten 

 lucht sterk gedaald te zijn , tot een hoogte , die de oorspronkelijke ver 

 overtreft. Het blijkt derhalve , dat van de in de flesch opgesloten lucht , 

 waarin de verbranding plaats vond , een gedeelte als zoodanig verdwe- 

 nen is. Dezelfde uitkomst zou verkregen zijn , wanneer andere metalen 

 in een afgemeten hoeveelheid lucht onder zoodanige omstandigheden 

 in asch veranderd waren , dat een vermindering in volume der lncht op 

 een of andere wijze in het oog moest vallen. Deze proeven geven ons 

 het recht om de juistheid onzer onderstelling voor waarschijnlijk te houden. 



