234 DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 



Nieuwe vragen doen zich echter op. Wordt de lucht geheel of gedeel- 

 telijk opgeslorpt? Is het overblijvende gedeelte met het opgeslorpte al of 

 niet gelijksoortig ? En weder moet der natuur het woord gegeven wor- 

 den. Wij zouden de bovenstaande proef met die wijziging herhalen 

 moeten , dat in hetzelfde volume lucht achtereenvolgens magnesiumband 

 van verschillende lengte verbrand werd. Het zou ons dan nimmer ge- 

 lukken de geheele hoeveelheid lucht, die de flesch bevat, door het 

 magnesium te doen opnemen. 



Wordt de proef zoo ingericht, dat het volume der lucht vóór en 

 na de proef nauwkeurig gemeten kan worden , dan zou het blijken , 

 dat het laatste — zoo de magnesiumband slechts niet te klein genomen 

 wordt — steeds het viervijfde deel van het eerste bedraagt. Door deze 

 uitkomst wordt de gedachte opgewekt , dat de lucht uit twee onge- 

 lijksoortige bestanddeelen is samengesteld, waarvan het eene bij de 

 aschvorming opgeslorpt wordt , terwijl het laatste hiervoor niet geschikt 

 is. Een nader onderzoek van het overgebleven deel der lucht zou dit 

 vermoeden bevestigen. Het zou ons leeren, dat een brandend lichaam , 

 hierin gedompeld , plotseling uitgaat , dat het derhalve andere eigen- 

 schappen heeft als gewone lucht. De naam "stikstof", die dit lueht- 

 bestanddeel ontvangen heeft , is daarom zeer goed gekozen. Waren wij 

 nu in staat het door het metaal opgenomen deel der lucht daaruit 

 weder af te scheiden en in vrijen toestand te onderzoeken , dan zou 

 de opgevatte onderstelling aan geen redelijken twijfel meer onderhevig zijn. 



Met het oog op dit doel denken wij in de eerste plaats aan de 

 warmte, waarvan de ontledende kracht bekend is. 



Als wij een buis van moeilijk smeltbaar glas met kwikasch vullen, 

 en deze op een gasoven aan sterke verhitting bloot stellen, blijkt het 

 weldra, dat er gas ontwijkt. Vangen wij dit gas op, dan bemerken 

 wij , dat het kleur- en reukloos en op het oog niet van lucht te on- 

 derscheiden is. Brengen wij er echter een glimmend zwavelstokje in, dan 

 ontvlamt dit terstond. Ook hier zijn de eigenschappen dus van die van 

 gewone lucht verschillend. Dit gas is het tweede der bovengenoemde 

 bestanddeelen van lucht. Het draagt den naam van zuurstof, en maakt , 

 zooals uit het bovenstaande blijkt, het één vijfde deel van het volume 

 der lucht uit. Nemen wij na afloop van de proef de buis in oogen- 

 schouw, dan zien wij, dat zij van binnen met een laagje kwik be- 

 dekt is , dat aan zijn schoonen metaalglans te herkennen is. 



Kwikasch is derhalve uit kwik en zuurstof samengesteld. 



