DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 235 



Slechts bij enkele metaalasschen zou ons echter een ontleding in 

 metaal en zuurstof alleen door verhitting gelukken. 



Door een redeneering bij analogie mogen wij echter besluiten, dat 

 ook de andere metaalasschen een soortgelijke samenstelling bezitten. 

 Proeven , welker vermelding ons hier te ver zou voeren , hebben de 

 waarheid van het laatste buiten twijfel gesteld. De eenvoudige waar- 

 neming leerde ons reeds in enkele gevallen, dat er bij de vorming der 

 asch warmte ontwikkeld wordt. Nauwkeurige proeven hebben aange- 

 toond , dat dit ontstaan van warmte altijd met het verschij nsel gepaard gaat. 



Zoo is ons dan het te onderzoeken verschijnsel volledig bekend ge- 

 worden, nu wij het toevallige er van gescheiden en al de deelen af- 

 zonderlijk opgespoord en samengevoegd hebben tot een beeld, dat zich 

 scherp tegen de omgeving afteekent. De aschvorming der metalen be- 

 staat in het opnemen van zuurstof door laatstgenoemde , onder ont- 

 wikkeling van warmte en somtijds van licht. Wij hebben deze uit- 

 komst verkregen door waarneming onder doelmatig gekozen omstandig- 

 heden. De keuze der omstandigheden , waarin wij het verschijnsel wilden 

 beschouwen, werd door de onderstelling beheerscht, die het onbekende 

 langs den weg der analogie aan het bekende vastknoopte. 



Met het belangrijkste deel van den arbeid — het opsporen der 

 oorzaken — kan , nu het voorwerp van het onderzoek bekend is , met 

 hoop op goed gevolg een aanvang gemaakt worden. De onderstelling , 

 dat het verschijnsel der aschvorming zich vertoonen zal, zoodra een 

 metaal met een zekere hoeveelheid warmte en zuurstof wordt samen- 

 gebracht, ligt nu zeer voor de hand. Als wij een horlogeveer, waar- 

 aan een stukje aangestoken zwam bevestigd is, in een atmosfeer van 

 zuurstof dompelen, is aan al deze voorwaarden voldaan. Doen wij dit, 

 dan zien wij de zwam onmiddellijk vlam vatten en de veer onder een 

 regen van vonken tot bruine ijzerasch verbranden. 



Zeer vele metalen zouden, onder soortgelijke omstandigheden in zuurstof 

 gebracht, meer of minder krachtig en volledig in asch overgaan. Dit zou 

 echter met goud , zilver , in het algemeen met de zoogenaamde edele meta- 

 len, niet plaats vinden. Onze onderstelling is dus wel juist, doch zij omvat 

 het geheele samenstel van oorzaken nog niet. Tot de laatsten behoort 

 een eigenschap, die ijzer, koper en vele andere metalen bezitten , doch 

 bij goud en zilver niet gevonden wordt. Men heeft haar den naam "ver- 

 wantschap tot zuurstof" gegeven. Ieder begrijpt echter onmiddellijk , dat 

 zij met dien naam niet ophoudt een onbekende factor te wezen. 



