248 DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP. 



rijpen der druiven bevordert. En dit is nog geenszins alles wat aan de 

 maan wordt toegeschreven. De opsomming van allerlei verschijnselen 

 op onze aarde, waarvan het volksgeloof de maan als de uitsluitende 

 oorzaak beschouwt, zou een geheel boekdeeltje vullen. 



De wetenschap, die a priori niets verwerpt, heeft al die meeningen 

 nauwkeurig onderzocht en reeds grootendeels naar het rijk der dwalin- 

 gen verwezen. Geen man van wetenschap hecht er geloof aan , al zijn 

 de uitkomsten der verschillende onderzoekers omtrent sommige punten 

 nog met elkander in strijd. Onbekendheid met de eischen der natuur- 

 kundige methode en in het bijzonder het verwisselen van het "na" 

 en "omdat" zijn hier weder de bronnen , waaruit de onwaarheid voort- 

 vloeit. Onder het groote aantal der verschijnselen , die zich vertoo- 

 nen , wordt slechts op die gelet , welke door vorm , kleur of anders- 

 zins in het bijzonder de aandacht trekken; en deze worden in betrek- 

 king tot elkander in het verband van oorzaak en gevolg geplaatst. 



Men denkt slechts aan de maan, als zij helder schijnend aan den 

 hemel staat; en dit laatste ziet men slechts bij een heldere en schier 

 onbewolkte lucht. Onderstellen wij nu, dat het over dag donker en 

 regenachtig is. Komt er 's avonds in dien toestand geen verandering, 

 dan blijft de maan achter 't wolkenfloers verscholen en niemand let 

 op haar. Dringt dan daarentegen het maanlicht helder tot ons door, 

 dan wordt de maan geprezen , die de nevelen verjaagd en het wolken- 

 dek verscheurd heeft. En toch was het doordringen van het licht der 

 maan niet meer dan een teeken, het bewijs dat de nevelen opgetrok- 

 ken waren. 



Niet anders is het met den vermeenden invloed der rosse maan 

 gesteld. Haar schijnsel is het weder, die de helderheid van het zwerk 

 verraadt , doch deze niet te weeg brengt en evenmin de jonge plan- 

 ten doodt.' Het laatste is een gevolg van de uitstraling van warmte, 

 die in zulke heldere voorjaarsnachten de aarde in sterke mate afkoelt. 

 Het schijnen van de maan en het daarop volgend sterven van de 

 planton, vallen het meest in het oog, en zonder aarzeling wordt het 

 laatste als gevolg aan het eerste toegeschreven. Inderdaad zijn beide — 

 het door de uitstraling van warmte bezwijken van de planten en het 

 doordringen van het maanlicht tot de aarde — de gevolgen van 

 dezelfde oorzaak , van de helderheid der lucht. 



(Slot volgt.) 



