DE METHODE DER NATUURWETENSCHAP 



Dr. J. E. ENKLAAR. 



(Vervolg en slot van bladz. 248.) 



III. 



Nu wij de methode der natuurkunde in haar verschillende vormen 

 hebben leeren kennen en waardeeren , nu wij overtuigd zijn , dat elk 

 onderzoek der natuur, hetwelk haar strenge leiding mist, met on- 

 vruchtbaarheid geslagen is, vragen wij onwillekeurig naar de uitge- 

 strektheid van haar rechtsgebied. Heeft zij ook op het gebied der 

 geestelijke wetenschappen het recht zich op te werpen als de eenige 

 leidsvrouw, die den weg naar de waarheid wijzen kan? Moet de ge- 

 schiedvorscher , de rechtsgeleerde, de beoefenaar der godsdienstweten- 

 schap zich geheel aan haar leiding toevertrouwen? Met het oog op 

 ons onderwerp mag een vraag als de bovenstaande niet geheel onop- 

 gemerkt voorbijgegaan worden. 



Toch kan bij een vraagstuk van zooveel diepte en omvang, vaneen 

 eenigszins volledige behandeling hier geen sprake zijn. Het volgende 

 verlangt dan ook niet meer te wezen dan een poging om de overtui- 

 ging te wekken , dat ook de beoefenaars der geestelijke wetenschappen 

 op eigen bodem de natuurkundige methode met voordeel aanwenden 

 kunnen. En wat dit zegt beseft ieder , die een oog heeft voor de sa- 

 mengesteldheid der geestelijke verschijnselen , waarbij die der stoffe- 

 lijke natuur eenvoudig genoemd moeten worden. 



Tegenover de geestelijke wereld , dat bonte onophoudelijk van kleur 

 verschietend, van teekening wisselend mozaïek van verschijnselen , door 



17 



