KLEINE BEWEEGWERKTUIGEN. 



W. M. LOGEMAN. 



Hoe kleiner een stoomwerktuig is , des te duurder is het in 't ge- 

 bruik, des te meer aan brandstof verslindt het in denzelfden tijd, voor 

 dezelfde kracht. De paardenkracht van eene machine, die er niet meer 

 dan een of weinig meer kan leveren , kost minstens viermaal meer dan 

 van eene die er zestig of meer ontwikkelt, als beide evengoed zijn 

 ingericht en met gelijke zorg worden behandeld. De oorzaak van dit 

 verschil zou, althans als men niet met eenige oppervlakkige ontwik- 

 kelingen zich er af maken wilde, slechts aan te wijzen zijn door een 

 vrij omslachtig betoog, voor den gewonen lezer allicht vrij vervelend 

 en voor den eenigszins met stoomwerktuigen vertrouwden minder be- 

 langrijk, omdat het hem als door de praktijk bevestigd bekend is. Ik 

 zal dus niet trachten het hier te leveren , al strijdt het eenigszins met 

 den aard van een leeraar in de natuuurkunde om iets, dat niet alge- 

 meen bekend en aangenomen is, voorop te stellen zonder het te 

 bewijzen. 



Indien de lezer desniettemin aan het feit niet twijfelt , dan zal hij mij 

 zeker ook wel toegeven dat die verhouding voor nog kleinere stoom- 

 werktuigen nog ongunstiger worden moet en het niet overdreven achten, 

 wanneer ik beweer dat zulk een werktuig, zoo klein dat het slechts 

 V 8 of zij het V,, paardenkracht leveren kan , dit zal doen tegen een 



