282 • KLEINE BEWEEG WERKTUIGEN. 



velerlei doeleinden dit bezwaar overkomelijk, dat van de verplichte 

 aanwezigheid eener gasleiding blijft altijd bestaan. Die van de tweede 

 soort, de warmelucht-werktuigen, leveren drie, twee, een, misschien 

 een halve paardenkracht tegen denzelfden prijs per paard per nur als 

 een groot en goed stoomwerktuig. Toch zijn ze voor de eigenlijk ge- 

 zegde Jclein-m&ustne nog niet recht bruikbaar. Want zij vereischen een 

 vooraf en voortdurend stoken , dus oppassiug , wat des te lastiger wordt 

 naarmate ze kleiner zijn en meer bij tusschenpoozen , in plaats van aan- 

 houdend, gebruikt worden. 



Men kan de zaak ook op geheel andere wijze aanvatten en hetzelfde 

 doel langs een volkomen verschillenden weg trachten te bereiken. Men 

 kan een beweegkracht voortbrengen , zeer in 't groot en dus op de goed- 

 koopst mogelijke wijze op één plaats, en die van daar uit als 't ware 

 uitdeelen om haar op een aantal verschillende plaatsen in werking te 

 brengen. Dit doet men, als men in een reusachtig ketelhuis stoom ont- 

 wikkelt en die door onderaardsche buisgeleidingen brengt in de huizen 

 en werkplaatsen, waar hij èn tot verwarming, en tot het voortbrengen 

 van beweging kan worden aangewend. De nieuwsbladen hebben reeds 

 vele maanden geleden bericht, dat zulk een stelsel in Amerika be- 

 proefd was en aanvankelijk goede resultaten had opgeleverd, zoodat 

 men bezig was den aanleg aanmerkelijk uit te breiden. En juist dezer 

 dagen ziet men uit de nieuwsbladen dat een paar Nederlandsche inge- 

 nieurs zich voorstellen om ditzelfde te beproeven in Rotterdam. Nu 

 wenscht zeker iedereen hartelijk het welslagen dier pogingen van ge- 

 noemde wakkere industriëlen; maar wat zal de prijs zijn van de op 

 deze wijze overgebrachte beweegkracht? Ik vrees dat de kosten van 

 aanleg en vooral het verlies in stoomspanniug zoodra de afstanden eenigs- 

 zins aanmerkelijk worden, gevoegd bij de omstandigheid, dat de ver- 

 bruiksduurte van kleine stoomwerktuigen niet énkel aan den ketel kan 

 geweten worden en dus voor een deel ook hierbij blijft bestaan, dien 

 prijs, voor de kleine industrie al wederom te hoog zullen opvoeren. 



Beter en waarschijnlijk véél beter middel tot het overbrengen van 

 beweegkracht op aanmerkelijke afstanden en dus tot het "uitdeelen" 

 daarvan van één centraalpuut uit, levert ons de elektrische stroom 

 Reeds voor omstreeks drie jaren is deze aangewend in Frankrijk tot 

 het beploegen van land door een stoomwerktuig, dat op honderden 

 meters afstand geplaatst was en met behulp van werktuigen, die ook 

 nog tot geheel andere doeleinden bruikbaar waren en gebruikt werden. 



