ÈLEINË ÈËWEEGWÉERTÜIGËN. 287 



eischen — dat het water beurtelings aan de rechterzijde van den cilinder 

 daarin gevoerd en dan aan de linkerzijde vrij weggevoerd wordt, zoo 

 als in de figuur , of dat , als het vliegwiel daardoor iets meer dan een 

 kwartslag verder gedraaid is , omgekeerd het water aan de linkerzijde 

 naar binnen en aan de rechterzijde vrij wegstroomt. Zoo wordt de 

 omwenteling van het vliegwiel en zijne spil aanhoudend, met eene 

 binnen vrij enge grenzen standvastige snelheid. Geheel anders is dit 

 met de toestroomings- snelheid van het water , die in veel sterkere 

 mate afwisselt en gedurende elke omwenteling van de spil tweemaal 

 voor een oogenblik volkomen nul is. Om den hoogst nadeeligen invloed 

 van deze omstandigheid op den gang en de stevigheid van het werk- 

 tuig — men bedenke dat water slechts in zeer geringen graad samen- 

 drukbaar is — bijna geheel weg te nemen , dient de windketel , die 

 in de afbeelding achter den cilinder voor een gedeelte zichtbaar is. Dit 

 is de "gelukkige bijvoeging 1 ', waarvan ik zooeven sprak. Zij maakt 

 het mogelijk dat de beweging van het toestroomende water in het werk- 

 tuig verandert en zoo sterk verandert, zonder dat die in de leiding zelve 

 in die veranderingen behoeft te deelen. 



In Zwitserland zijn deze motoren op vele plaatsen en tot velerlei 

 doeleinden in gebruik gekomen. Wil men een voorbeeld : te Zurich kan 

 men twee mannen een kar zien voortduwen, waarop zulk een motor 

 en een lintzaag zijn geplaatst. Zij worden, evenals een scharenslijper 

 ten onzent, aangeroepen uit elk huis, waarvan de bewoners. ... brand- 

 hout wenschen te doen zagen. De kar staat stil, de motor wordt met 

 de naastbijgelegen monding van de stedelijke waterleiding verbonden 

 door een buigzame slang , en onmiddellijk begint de arbeid , die vol- 

 bracht wordt in verbazend geringen tijd en tot een prijs , die zeker 

 vele malen geringer is dan die, waarop hij zou te staan komen als 

 hij op de gewone wijze met de hand werd uitgevoerd. De machine ver- 

 bruikt namelijk van zes tot tien kubiekmeters water in het uur; 

 maar door gemakkelijk te begrijpen lokale omstandigheden kan de stad 

 het water zeer goedkoop , tegen omstreeks twee en een halve cent de 

 kubiek meter leveren, onder een drukking, die in de beneden-stad 27 

 meters waterhoogte bereikt. Schmid levert zijne motoren in allerlei 

 afmetingen. Een tot dit doel bijzonder ingericht model van zeer kleine 

 afmetingen is in 't bijzonder tot het bewegen van naaimachines bestemd. 

 Voor één van die werktuigen verbruikt die motor gemiddeld 200 liters 

 water in het uur, dus voor omstreeks een halve cent aan water. 



