302 PETROLEUM. 



stof-verbindingen in de kolen nabij petroleumdepöts grooter gevonden. 



Een tweede wapen tegen de theorie van het ontstaan der petroleum uit 

 steenkolen werd door de noord-amerikaansche geleerden gesmeed uit de 

 geheele afwezigheid van kolen op plaatsen, waar zich een belangrijke 

 hoeveelheid olie heeft opgehoopt. Toch meenden zij met recht te mo- 

 gen veronderstellen, dat in de nabijheid van uitgestrekte oliereservoirs, 

 de overblijfselen der grondstof teruggevonden moesten worden, waar- 

 uit de olie was ontstaan. 



't Moet erkend worden dat in Canada de petroleum voorkomt in siluri- 

 sche en devonische lagen zonder eenig spoor van steenkolen. Ook worden 

 deze gemist in Auvergne, waar de oliebronnen van Puy de la Pège 

 uit een zoetwatervorming ontspringen, — maar mag dit feit dienen 

 als argument tegen het ontstaan der olie uit steenkolen? Is het niet 

 mogelijk, waarschijnlijk zelfs, dat onder de spanning der gassen, die 

 met de olie gevormd werden, deze laatste op vele plaatsen in de aard- 

 korst is verplaatst in een richting, waarin zich aan de voortbeweging 

 der vloeistof de minste hindernissen in den weg stelden ; soms zelfs op 

 verren afstand van de kolendepöts , waaruit de olie haar oorsprong nam ? 



Belangrijker schijnt mij het eerste argument, dat gebaseerd is op de 

 weinige verandering in de samenstelling der kolen op plaatsen, waar 

 veel aardolie werd aangetroffen. Maar ook dit argument schijnt mij 

 niet die kracht te bezitten, welke noodig zou zijn om bovengenoemde 

 theorie omver te werpen. Immers , neemt men aan dat de olie zich 

 onder daarvoor gunstige omstandigheden binnen de aarde verplaatst 

 heeft , dan kan zij zich hebben voortbewogen naar bassins waarin veel 

 kolen waren afgezet, — en indien de drukking groot was, is het mo- 

 gelijk dat een goed deel der aardolie de kolen doortrokken en langs 

 dien weg het gehalte bitumen heeft vermeerderd. 



Dit alles neemt echter niet weg dat de steenkool zeer waarschijn- 

 lijk niet het eenige materiaal zijn geweest voor de vorming van petro- 

 leum. Een feit is het, dat de silurische en devonische formatie zeer 

 rijk is aan zwarte koolstofhoudende kleischiefers , die zich in noordwes- 

 telijke en westelijke richting onder de amerikaansche steenkolenbeddingen 

 uitstrekken. Ongetwijfeld moet de petroleum uit de oliedistricten van 

 Canada van dezen schiefer afkomstig zijn. Ook kan uit bruinkolen, 

 turf en hout, bij langzame ontleding, een olie verkregen worden, die 

 veel overeenkomst vertoont met petroleum en als deze paraffine bevat. 



Naar aanleiding daarvan 'nemen de noord-amerikaansche geologen 



