304 PETROLEUM. 



dier gassen in beperkte ruimte zoo groot geweest , dat zij tot een vloei- 

 stof zijn veranderd. Behalve bunsen * zijn het vooral dumas en rosé , 

 die zich met analytische onderzoekingen van deze gassen hebben bezig 

 gehouden en op grond daarvan meenen, dat het licht koolwaterstof 

 (C H 4 ) door samendrukking tot hexylhydruur (C e H 1 ' 1 ) kan zijn over- 

 gegaan, 't welk een hoofdbestanddeel der petroleum vormt. Ja, zelfs achten 

 zij het waarschijnlijk dat paraffine onder zeer hooge drukking uit CH' 1 

 kan zijn ontstaan. Maar deze bewering sluit zich even goed aan bij de 

 theorie der europeesche- als bij die der amerikaansche geologen en beves- 

 tigt noch de eene , noch de andere, zoolang niet is uitgemaakt of het moe- 

 rasgas van steenkolen afkomstig is , of door vermolming van plantaardige 

 of dierlijke stoffen is ontstaan. Zij maakt alleen waarschijnlijk dat 

 bovengenoemd gas en de leden van dezelfde reeks de bouwstoflen voor 

 petroleum zijn geweest bij zeer hooge drukking. 



Geheel onafhankelijk van deze theoriën meent berthelot, dat acet}^- 

 leen (C 2 H 2 ) de grondslag is geweest voor de petroleum-vorming , bij de 

 inwerking van koolzuur op de alkalimetalen der aardkorst in tegen- 

 woordigheid van water. Maar het bovenstaande is voldoende om in te 

 zien, hoe moeilijk het is zich een juiste voorstelling te vormen van wer- 

 kingen, die in lang vervlogen eeuwen moeten hebben plaats gehad 

 en geheel buiten onze onmiddellijke waarneming vallen. 



Graan wij thans over tot de eigenschappen en de samenstelling der 

 ruwe petroleum en de raffineering daarvan tot lampolie. 



Eeeds het uiterlijk der verschillende soorten van aardolie kan zoo- 

 zeer verschillen, dat men moeite heeft te gelooven aardolie voor zich 

 te zien. Zijn sommige oliën bijna geheel kleurloos , lichtgeel of helder 

 rood, anderen vertoonen zich groen, bruin of bijna zwart. 



Even groot zijn vaak de afwijkingen in vloeibaarheid en in ontvlam- 

 baarheid. Kleurloos en dun vloeibaar is de perzische olie, bruinzwart 

 en dik als keukenstroop de Eangoonolie. En terwijl de eerste gemak- 

 kelijk ontvlamt, ontbrandt de taaie Rangoonolie zeer moeilijk en lan- 

 zaam. In weerwil van deze verschillen heeft toch het scheikundig onder- 

 zoek geleerd, dat in alle onderscheidene soorten van aardolie doorgaans 



1 Volgens een analyse van bunsen bestaat dat gas uit 84.5°/ licht koolwaterstof 

 (C H«), 2.85 % koolzuur, 2 % zuurstof en 10.5 % stikstof. 



