314 ZELFMOORD BIJ DIEREN. 



Delft, de ander gaat daar binnen een paar maanden zich als a/st. O. 

 I. ambtenaar vestigen. 



Een vrij groote, op Java levende soort pleegt op de bekende wijze 

 zelfmoord : 



a. wanneer zij geplaatst is onder een bekerglas dat langzamerhand 

 gevnld wordt met tabaksrook. Niettegenstaande den rook kan men het 

 oogenblik van den zelfmoord gemakkelijk zien ; 



b. wanneer het bekerglas , waaronder het dier zich bevindt , omgekeerd 

 geplaatst wordt, op een bord en men dit laatste verwarmt. 



c. wauneer men het dier plaatst in een cirkel van eenige centime- 

 ters straal, dien men met krijt getrokken heeft. De persoon , die me dit 

 vertelde en wiens naam ik zoo noodig mag noemen , is iemand wiens 

 waarnemingsvermogen goed ontwikkeld is en die zelf bij herhaling de 

 proef genomen heeft. Het dier loopt binnen den kring heen en weder, 

 ondervindt ieder oogenblik den magischen invloed van de witte streep en 

 komt tot het wanhopig besluit , door een enkele buiging van zijn lichaam 

 zijn levensdraad af te snijden. In de cirkelsnede schijnt iets tooverachtigs te 

 liggen voor monschen en dieren beiden. Had göthe de wrjsgeerige levens- 

 opvatting van de scorpioen gekend , dan zou hij misschien onder de dieren 

 die in zijn Faust de "Hexenküche" bevolken, aan haar een plaats hebben 

 toegekend tusschen zijne "Meerkatze'' en "Meerkater mit den Jungen". 



De vergelijking tusschen deze proef en het Experimentum mirabüe , 

 waarvan pater athanasius kircher spreekt in zijn Mundus Subterraneus , 

 ligt voor de hand. 



Voor mij is de vraag of scorpioenen zelfmoord plegen , uitgemaakt. 

 De personen die dit ontkennen , (zie daaromtrent de berichten in Na- 

 ture , 1880, bl. 275 en 276), hebben ongetwijfeld verkeerd waargenomen. 

 Het feit zelf acht ik zeer merkwaardig , en naar 't me toeschijnt pleiten 

 die gevallen van vrij willigen dood voor de intelligentie van het dier. 



Behalve van den homo sapiens , half dier , half engel , kent men 

 geloof ik slechts gevallen van zelfmoord bij honden , paarden en ezels. 

 Van dezen schijnen goed geconstateerde gevallen aanwezig te zijn. 



Voor weinige weken meen ik nog bij een ander dier iets dat op zelfmoord 

 gelijkt te hebben waargenomen , bij onze huiskat namelijk. Ik schrijf opzet- 

 telijk "meen ik", omdat de dood van het dier in quaestie ook aan andere 

 oorzaken kan worden toegeschreven. De zaak heeft zich toegedragen 

 als volgt. Den 29 stcn Mei van het vorig jaar kreeg ik een kat ten ge- 

 schenke , die door de zorg der vriendelijke geefster zich reeds gewend 



