366 



BLOEMEN. 



van schoonheid bereikt. Zij draagt nooit geslachtswerktuigen maar 

 brengt , overeenkomstig met het sporogonium der mossen , sporen voort 

 langs geslachtloozen weg. 



Tot dusverre beschouwden wij alleen planten , waarvan een individu 

 zoowel mannelijke als vrouwelijke organen droeg. Bij anderen van deze 

 zelfde groep zijn de geslachten volkomen gescheiden; op verschillende 

 prothallien , die in vorm en grootte reeds van elkander afwijken , ont- 

 staan hetzij antheridien, hetzij archegonien. 



Het bevruchtingsproces is overigens hetzelfde als bij de varens. 

 Bij de Equisetums (de paardestaarten) komen de tweehuizige pro- 

 thallia voor den dag uit sporen , die door vorm , grootte en inhoud 

 zoo zeer op elkaar gelijken, dat wij niet in staat zijn daarin eenig onder- 

 scheid waar te nemen. Bij andere planten, b. v. Marsüia en Salvinia, 

 zijn de sporen reeds door grootte en vorm verschillend. De grootere 

 vrouwelijke sporen worden macro-, de kleinere, mannelijke micro-sporen 

 genoemd, terwijl de organen, waarin zij ontstaan, macro- en micro- 

 sporangia heeten. 



Verder bestaat hier nog een principieel verschil met de sporen 

 van Equisetum; deze toch waren volkomen vrij en ontkiemden buiten 

 hunne sporangia, Bij Marsüia en Salvinia blijven zij niet alleen bin- 

 nen de sporangia besloten, maar kie- 

 men ook in slijm, dat daarbinnen 

 door de organisatie van celwanden is 

 gevormd. In die sporangia (fig. 5 a) 

 ontstaan beide sporensoorten. De 

 microsporen zijn ten getale van 64 

 binnen het microsporangium a be- 

 sloten ; zij kiemen in het slijm waarin 

 zij liggen en brengen een eencellige 

 buis b voort, die den sporangiumwand 

 doorboort. De top dier buis snoert 

 zich door een schuinen wand af, en 

 deelt zich weder in twee cellen, die 



Fig. 5. 



Salvinia natans. 



a stuk van een microsporangium met twee 

 mannelijke prothallia, waarin o reeds een 

 'autheridium heeft gevormd; g stuk van het de spermatozoïden c voortbrengen, 

 prothallium; d archegonium. De mosplant droeg de sexueele orga- 



nen en zij leefde geheel zelfstandig; 

 het prothallium der varens ontstond op gelijke wijze uit de sporen, 



