30 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



stroom te keeren, een sbjkmeer vormde van ongeveer 7000 kwadraat-meters 

 oppervlakte. 



Eene chemische en mikroskopische analyse van het gedroogde slijk leerde , 

 dat het geheel bestond uit een kleimergel , die talrijke coccolithen , foramini- 

 feren en fragmenten van andere organische overblijfselen bevatte, met één 

 woord dat het uitgeworpen slijk niet anders was als met water aangemengde 

 tertiaire zeeklei , dezelfde die ook in den omtrek aan de samenstelling des 

 bodems deelneemt. Tegelijk met het slijk werden ook petroleum en bitumineuse 

 stoffen uitgeworpen , terwijl tevens koolwaterstofgas in groote hoeveelheid door 

 het slijk zich een weg baande, later ook koolzuur. 



In hoofdzaak gelijke uitkomsten verkreeg gtjmbel bij het onderzoek van het 

 slijk door andere slijkvulkanen uitgeworpen, namelijk van die van Macaluba 

 bij Girgenti , van de Salsa di Narano ten zuiden van Modena , die van Torre 

 in de Apennijnen van Parma, van Kusnani in de nabijheid van Baku en van 

 het eiland Bulta in de Kaspische Zee , en eenige slijkvulkanen in den Kaukasus. 



Uit al deze onderzoekingen blijkt dat het slijk der zoogenaamde slijkvul- 

 kanen niet afkomstig is uit een waren vulkanischen haard , maar dat het uit 

 betrekkelijk geringe diepten komt , waartoe water gedrongen is , terwijl samen- 

 geperste gassen, bepaaldelijk koolwaterstof, dat door de ontleding van orga- 

 nische overblijfselen is ontstaan, als opdrijvende kracht werken. 



Kef. veroorlooft zich hier te herinneren aan de reeds in 1852 (zie De Bodem 

 onder Amsterdam, in Verh. der l ste klasse v. h. K. N. Instituut, 3 de Eeeks, 

 5 de Deel, bl. 78) door hem vermelde zeer sterke uitstrooming van een brand- 

 baar gas uit een paar der tot op omstreeks 44 meters in den bodem van 

 Amsterdam doorgedrongen boorbuizen. Reeds toen heeft hij (ibid. p. 438) de 

 gissing gewaagd dat de kleine aardschuddiugen , die men gedurende de droog- 

 making van de Haarlemmermeer in den omtrek daarvan van tijd tot tijd heeft 

 waargenomen , door de drukking van dit onderaardsche gas , bij afnemende 

 tegendrukking van het water in de Haarlemmermeer , veroorzaakt werden. 



HG. 



Eieren en broedplaatsen van vogels uit den tertiairtijd. — De heer bach- 

 mann heeft in de Abh. d. Schweitz. palaeont. Ges., 1878, V, p. 4, eierhoopen 

 uit de bovenste zoetwater-molasse van Emmesweid bij Lucern beschreven. Bij ver- 

 melding van dit feit deelt Prof. eraas mede, dat in de musea van Stuttgart en 

 van Munchen geheele kasten vol van eischalen , vederen en vogelbeenderen zijn , 

 afkomstig uit den zoetwaterkalk van den Goldberg, Spitzberg en Hahnenberg 

 in Wurtemberg. Op sommige plekken bestaat het gesteente geheel uit hoopen 



