70 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



gelijkenis vindt owen, doch naar zeer verklaarden maatstaf, met den heden 

 ten dage ook in Nieuw-Holland levenden Moloch horridus. {Nature, 29 

 April, 1880, p. 626). hg. 



Het ontstaan van den schoudergordel. — Men weet dat , volgens de Ar- 

 chipterygium-theorie van gegenbauer, de schoudergordel met het voorste lid- 

 maat als uit het kieuw-bogen-skelet ontstaan moet worden beschouwd. Deze 

 theorie , hoofdzakelijk op het onderzoek van ISelachiers gegrond , heeft thans 

 eene schitterende bevestiging gevonden in een onderzoek van deze deelen bij 

 Protopterus. Daar is de schouderboog geleed en van boven met de basis 

 crancii in samenhang; de uitwendige kieuwen zijn gehecht aan de schouder- 

 boog en niet aan de huid; eindelijk nemen ook de nei'vus hypoglossus en de 

 n. vagus , dus hersenzenuwen , deel aan de vorming van den plexus brachialis. 

 Aan het grondlid der extremiteit komen rechts en links korte stralen voor, 

 hetgeen den biserialen typus van dat deel bij Ceratodus herinnert. (Vortrag 

 gehalten in medic. Referat-Club zu Freiburg in B. am 11 Nov. 1879). 



HG. 



Het lichten van den glimworm. — Sedert de studiën van matteucci 

 houdt men het er voor , dat het lichtgevend vermogen van Lampyris afhangt 

 van eene phosphoresceerende stof, welke door dat dier wordt afgescheiden. De 

 vraag bleef over , of die afscheiding afhangt van den wil des diers , of alleen 

 van de omgevende middenstof. Jousset de bellesme heeft dit onderzocht; 

 hij heeft de hersen-ganglien weggenomen en het bleek dat het dier thans niet 

 meer lichtte , tenzij de zenuwwerking vervangen werd door een matigen elek- 

 trischen stroom, waarvan eene schitterende phosphorescen tie het gevolg was. 

 Hij bevond daarbij , evenals matteucci bij zijne proeven , dat de aanwezig- 

 heid van zuurstof onontbeerlijk is ; in koolzuur , stikstof of waterstof gedom- 

 peld, licht het dier, ofschoon elektrisch opgewekt, niet meer. Indien men 

 een glimworm in een mortier fijn wrijft, zoodat men de cellen, waarin de 

 lichtstof zetelt, vernielt, dan verdwijnt de phosphorescentie onmiddellijk. 

 Maar indien men het dier slechts met naalden aan stukken scheurt, dan 

 blijven de fragmenten nog verscheidene uren lang lichten. Dit komt omdat 

 daarbij een aantal cellen gespaard blijven, en blijven leven en hare verrich- 

 tingen uitoefenen , dewijl haar protoplasma voortgaat lichtende stof af te schei- 

 den. Doodt men daarentegen de cellen door ze te verpletteren , dan is het 

 leven van deze uitgedoofd en zij kunnen aan de in haar protoplasma aanwezige 

 stoffen niet meer dien chemischen vorm geven, in welken zij phosphoresceerend 



