74 WETENSCHAPPELIJK BIJBLA.B. 



schijnlijkste. De verbazende kracht der zon-vulkanen wordt bewezen door het 

 feit , dat geweldige massa's van gloeijend waterstofgas tot op afstanden worden 

 uitgestooten , die tot 300.000 kilometers (7') kunnen bedragen. Ook is met 

 deze hypothese in overeenstemming, dat bijna altijd zulke vluchtige spectra 

 zich bevonden boven punten aan den zonrand , waar zich blijken van onge- 

 wone werking , zichtbaar in den vorm van fakkels , vlekken of protuberanzen 

 vertoonden. (Annales de Chimie et de Physique , Avril 1880, p. 433). 



HG. 



Grootte der planetenmanen. — De meeste manen der planeten zijn te klein 

 om rechtstreeks gemeten te worden. Haar graad van lichtsterkte of helheid 

 biedt dan echter een middel aan om daaruit bij benadering tot haar werke- 

 lijke grootte te besluiten. In de jaren 1877 en 1879 werden aan het obser- 

 vatorium van Harvard College , te Cambridge in N.-Amerika , met den grooten 

 14-duimsrefractor talrijke photometrische bepalingen met dit doel gedaan. 



Het eerst werd de methode gebruikt voor de nieuw ontdekte manen van 

 Mars , die zoo klein zijn dat zij zich met de sterkste kijkers van den tegen- 

 woordigen tijd slechts als even waarneembare lichtstipjes vertoonen. Het bleek 

 dat Deimos in 1879 duidelijk heller gezien werd dan in 1877. Wanneer deze 

 maan Mars voorafgaat, vertoont zij zich '/, stergrootte heller dan wanneer 

 zij haar volgt. Beide manen zijn zoo klein dat Phobos, die de helste en bij 

 gevolg ook de grootste is , slechts een doorsnede van 7 Eng. mijlen of ruim 

 1 1 kilometers , d. i. ongeveer 2 uren gaans heeft , terwijl die van Deimos op 

 6 mijlen geschat wordt. Professor pickebjng is dan ook van oordeel dat zelfs 

 voor de Marsbewoners die manen te klein zijn, om hare schijngestalten met 

 ongewapend oog te herkennen. 



Voor de manen van Saturnus werden de volgende waarden gevonden. 



Helheid, uitgedrukt Daaruit afgeleide werkelijke 



in stergrootte. grootte in Eng. mijlen. 



Mimas 12,84 292 



Enceladus 12,33 370 



Tethys 11,39 570 



Dione 11,50 542 



Ehea 10,81 745 



Titan 9,43 1406 



Hyprion 13,74 193 



Japetos 11,82 486 



