WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 83 



meter , alleen voor zeer sterke stoomen bestemd , en door zijne inrichting het 

 voordeel aanbiedende van zeer snelle aanwijzingen, zoodat elke oogenblikke- 

 lijke verandering in de stroomsterkte bemerkbaar en meetbaar wordt. Dit 

 voordeel wordt verkregen door in plaats van de magneetnaald der gewone 

 tangentenboussole , maar overigens op dezelfde wijze als deze , een week ijzeren 

 naald te bezigen, die door een buiten de stroombaan geplaatste staalmagneet 

 sterk gemagnetiseerd en tegelijk met een aanmerkelijke kracht in een met de 

 windingen des geleiders evenwijdige richting wordt gehouden. Voor de bijzon- 

 derheden der samenstelling naar de boven aangegeven bron verwijzende , mer- 

 ken wij hier alleen nog aan , dat volgens niaüdet dit werktuig zou veroor- 

 loven om op de eenvoudigst mogelijke wijze de stroomwerking in mechanische 

 eenheden uitgedrukt te verkrijgen : door het gewicht te bepalen dat , op een 

 bepaalden afstand van het steunpunt daarop werkend , noodig is om de naald 

 evenveel te doen afwijken. LN. 



Circulair polarisatie in oplossingen van verschillende dichtheid. — Schnei- 

 der {Nature XXII, p. 279), heeft in een der laatste nummers van deBe?'- 

 liner Berichten medegedeeld dat" eene oplossing van appelzuur rechtsdraaiend 

 is als zij meer en linksdraaiend als zij minder dan 34, 24 procent van het zuur 

 bevat. Oplossingen van Natrium malaat zijn rechtsdraaiend als zij meer en links- 

 draaiend als zij minder bevatten dan 47,43°/ . ln. 



Verschijnsel van Grassi. — Dit bestaat in het navolgende: Drie cilindri- 

 sche vaten , de een telkens omstreeks 4 centimeters wijder dan de andere , 

 worden concentrisch in elkander geplaatst. De buitenste ringvormige ruimte 

 wordt met olie , die daar binnen met water gevuld. De olie wordt nu door 

 een gaskomfoor tot een weinig boven 100° C. verhit en het water begint te 

 koken. Nu wordt olie, die vooraf tot ver boven 100", b. v. tot 150° verhit 

 is, in het binnenste vat gegoten. Deze koelt spoedig af tot weinig boven 100°. 

 Het opmerkelijke hierbij is nu, dat die afkoeling des te sneller geschiedt, 

 naarmate de olie in het buitenste vat heeter is. Als deze laatste op een stand- 

 vastige temperatuur van 105° werd gehouden, dan had de olie in het bin- 

 nenste vat 57 seconden noodig om van 130" tot 110° af te koelen. Die tijd 

 bedroeg 49 seconden als de buitenste olie werd gehouden op bijna 1 30 °. Nog 

 duidelijker was dit verschil, toen het water in het middelste vat eerst door 

 alkohol en later door zwavelaether werd vervangen. In het laatste geval be- 

 droeg de tijd , die de olie in het binnenste vat noodig had om van 57 ; te 



