JEAN HENBI VAN SWINDEN. 5 



Franeker werden verdedigd en alle door van swinden geïnspireerde 

 onderwerpen in doorloopenden samenhang behandelden. Door zijne eigene 

 onderzoekingen , waarvan de uitkomsten in geschriften van vele weten- 

 schappelijke genootschappen zoowel in Frankrijk, Duitschland als En- 

 geland werden f bekend gemaakt , kwam hij in briefwisseling met vele 

 buitenlandsche geleerden van grooten naam , als charles bonnet , de 

 saussuee , eu leb, , delambre , laplace en anderen. Zoowel door zijne 

 wetenschappelijke onderzoekingen als door de voortreffelijke wijze waarop 

 hij zijne lessen waarnam en met zijne leerlingen omging , werd zijn 

 naam in den lande gevestigd. Binnen- en buitenlandsche academiën en 

 geleerde maatschappijen namen hem onder hare leden op. Eeeds in 

 1772 was er sprake van zijne overplaatsing naar Leiden; ook in later 

 jaren stond hij meermalen op het punt om aldaar benoemd te worden, 

 terwijl hij in 1795 na den dood van ïnieuwland werkelijk daarheen 

 werd beroepen ; doch toen bedankte hij. Ook later deden curatoren der 

 Leidsche hoogeschool krachtige pogingen om hem aan haar te verbin- 

 den; in 1808 waren deze in zoover geslaagd, dat van swinden naar 

 eene geschikte woning te Leiden omzag; toen hij echter geen huis kon 

 vinden, groot genoeg en geschikt om zijne uitgebreide bibliotheek te 

 plaatsen, zag hij voor goed van eene verplaatsing naar Leiden af. 

 Wel ging hij in 1785 als hoogleeraar in de philosophie, natuurkunde, 

 wiskunde en sterrekunde naar het Athenaeum te Amsterdam over. 

 Als nieuw vak van onderwijs werd hij thans met dat in de wis- 

 kunde belast, want te Franeker was het den bekenden nicolaas ypey 

 opgedragen. Tot aan zijn dood, in 1823, heeft hij zijne lessen aan het 

 Athenaeum met een paar korte tusschenpoozen , waarover straks nader , 

 voortgezet , en hield hij den roem der doorluchtige school op het gebied 

 der wis- en natuurkundige wetenschappen waardig op. De helderheid 

 zijner lessen, de uitgebreide litteratuur, die hij zich, door middel zijner 

 bibliotheek zoowel als door zijne correspondentie, had eigen gemaakt, 

 boeiden zijne leerlingen , zooals ook na zijn dood uit veler getuigenis 

 voldoende is gebleken. De uitnemendste onder zijne leerlingen was 

 nieuwland, die later tot hoogleeraar naar Leiden werd beroepen, doch 

 hier in den bloei zijner jaren en de volle kracht zijner uitstekende werk- 

 zaamheden overleed. Doch van swinden liet het niet bij een zorgvul- 

 dige waarneming zijner lessen. Op allerlei gebied strekte zich zijne 

 werkzaamheid uit. Niet alleen bewogen zich zijne onderzoekingen op 

 het gebied der zuivere wetenschap, waarvan wij zoo aanstonds de 



