JEAN HENRI VAN SWINDEN. 9 



groot- ceremoniemeester verlangd, dat elk hoofd eener commissie vooraf 

 aan hem een afschrift zoude toezenden van de voorgenomene aanspraak, 

 opdat toch niets te vrij 's Konings ooren mocht beleedigen. Van swin- 

 den mede daartoe genoopt, antwoordde: "dat de Voorzitter van Hoog- 

 leeraren der Doorlachte School te Amsterdam niet , even als een 

 scholier, een opstel ter verbetering kon zenden, maar dat hij zeggen 

 zoude, wat hem plichtmatig en betamelijk dacht." 



Dezelfde on afhankelijkheid toonde hij in de zware dagen der Fran- 

 sche overheersching. Toen werd ook de kweekschool voor zeevaart, 

 aan wier oprichting en uitbreiding van swinden zulk een groot aan- 

 deel had , onder valsche voorwendsels opgeheven. Nimmer, getuigt moll 

 is van swinden grooter geweest, dan toen hij den zeeprefect, door 

 napoleon belast met de uitvoering van het besluit, de taal deed hoo- 

 ren van eerlijke lieden, die alleen voor geweld willen wijken. Doch 

 hij heeft het geluk gehad, betere dagen te beleven, en de Nederland- 

 sche vlag weder van de kweekschool te zien wapperen. 



Na deze korte beschouwing van zijn leven en persoonlijkheid komen 

 wij tot zijne verdiensten op wetenschappelijk gebied. 



In de dagen van van swinden's leeraarschap bezat elke hoogeschool 

 slechts vier faculteiten. De tegenwoordige literarische en wis- en na- 

 tuurkundige waren toen, even als dit thans nog aan de meeste duit- 

 sche hoogescholen het geval is, tot ééne faculteit, de philosophische , 

 verbonden. De afscheiding heeft bij ons door het koninklijk besluit van 

 1815 plaats gehad. Door deze verbinding was de taak der hoogleeraren 

 in vroegere dagen veel ruimer dan thans. Aan één persoon werd dik- 

 wijls het onderwijs opgedragen, waarvoor thans drie, vier of meer 

 hoogleeraren worden benoemd. Zoo kwam het onderwijs in wiskunde 

 zelden afzonderlijk voor; het werd verbonden of met eene der natuur- 

 wetenschappen of met de theoretische philosophie. Dat de laatste ver- 

 binding niet zulke verwerpelijke uitkomsten opleverde als de tegen- 

 woordige verdeeling zou doen gelooven , kan door vele krachtige getuigen , 

 als 's gkavesande te Leiden , schröder te Utrecht , gestaafd worden. Zoo 

 werd ook aan van swinden te Franeker het onderwijs zoowel in de theore- 

 tische philosophie als in de gewone en bovennatuurkunde (nietaphysica) 

 opgedragen; te Amsterdam werd zijne taak nog uitgebreider, daar hij 

 tevens het onderwijs in de zuivere en toegepaste wiskunde , alsmede in de 

 sterrekunde op zich nam. Daardoor laat het zich verklaren dat de werk- 

 zaamheid van zijn geest zich in zoovele richtingen heeft uitgestrekt. 



