12 JEAN HENRI VAN SWINDEN. 



boeken treft men onder de oefeningen verscheidene vraagstukken aan , 

 die , hoewel zonder de bron te noemen , in de eerste of volgende hand 

 aan het oorspronkelijke leerboek van van swinden zijn ontleend. 



Meer echter dan op het gebied der zuivere wiskunde, strekten de 

 onderzoekingen van van swinden zich op dat van de natuurkunde uit. 

 Zijn natuurkundige leercursus, in het Latijn opgesteld, werd nimmer 

 voltooid; het gedeelte dat in druk werd uitgegeven, gaat niet verder 

 dan de mechanische grondbeginselen; door de fraaie uitwerking van 

 vele ingewikkelde vraagstukken uit de leer van het evenwicht en de 

 beweging, door de uitgebreide litteratuur, die ook hier bij elk onder- 

 werp wordt gevoegd en van de groote belezenheid des schrijvers ge- 

 tuigt, verdiende het werk meer waardeering, dan het gevonden heeft. 



Hetgeen echter den naam van van swinden in het buitenland de 

 meeste bekendheid heeft gegeven, zijn zijne eigen onderzoekingen op 

 het gebied der proefondervindelijke natuurkunde ; vooral met waar- 

 nemingen omtrent het magnetisme en de meteorologie heeft hij zich 

 vele jaren bezig gehouden. Ook hij had, zooals later frederik kaiser , 

 een gedeelte van zijn eigen huis tot proefnemingen ingericht. Men kende 

 toen nog niet de uitgebreide laboratoria , met zooveel kosten van regee- 

 ringswege opgericht en onderhouden, toegerust met alle hulpmiddelen, die 

 de nieuwere wetenschap heeft uitgevonden, waarmede dagelijks door 

 tal van daartoe aangestelde personen wordt gearbeid. Bij van swinden 

 was de magneetnaald, wier afwijkingen gedurende tien jaren elk uur 

 werden waargenomen , in den tuin buiten den invloed van het ijzer 

 der gebouwen geplaatst. Zes jaren lang werd ook de barometer en 

 thermometer elk uur van den dag opgeteekend en vervolgens vijfma- 

 len daags. Een bijzonder vertrek in het bovenste gedeelte van het 

 huis diende om het Noorderlicht waar te nemen. Zijne vrienden , leer- 

 lingen , huisgenooten , ja zelfs eene dienstbode , vervingen hem in zijne 

 afwezigheid. De uitkomsten zijner waarnemingen werden in verschil- 

 lende zoowel binnen- als buitenlandsche tijdschriften opgenomen en 

 verschaften hem groote vermaardheid. Zijne magnetische waarnemin- 

 gen trokken zeer de aandacht der buitenlandsche geleerden. 



In 1775 schreef de koninklijke Akademie van wetenschappen te 

 Parijs een prijsvraag uit, over de beste wijze om de declinatienaalden 

 te vervaardigen , op te hangen en zich te verzekeren dat zij zich in den 

 magnetischen meridiaan bevinden, benevens om de wetten der dage- 

 lijksche veranderingen in de declinatie op te geven. De dubbele prijs 



