18 JEA.N HENRI VAN SWINDEN. 



De geschiedenis van de wording en ontwikkeling van het decimale 

 stelsel is elders meegedeeld l ; hier wenschen wij slechts het belangrijk 

 aandeel , dat daaraan door van swinden werd genomen , nader te ont- 

 vouwen. Toen de fransche regeering in 1798 de bevriende mogendheden 

 uitnoodigde om aan het congres tot vaststelling van een universeel 

 stelsel van maten en gewichten deel te nemen, was van swinden de aan- 

 gewezen man om de Bataafsche republiek (zooals destijds ons vader- 

 land heette) te vertegenwoordigen. Reeds was hij op dit gebied geen 

 vreemdeling ; kort te voren had hij nog , in eene lezing te Amsterdam , 

 het onhoudbare van het bestaande stelsel ook in ons land aangetoond, 

 daar het door de uiteenloopende maten, die in verschillende deelen in 

 gebruik waren, tot vele verwarringen aanleiding gaf; tevens had hij 

 den wensch te kennen gegeven dat men de handen ineen mocht slaan 

 om een gemeenschappelijk stelsel van maten en gewichten voor de geheele 

 beschaafde wereld aan te nemen. Met welgevallen wees hij toen reeds 

 op de pogingen die hiertoe in het naburige Frankrijk werden aange- 

 wend. Ook naar zijne meening moest men, om dit doel te bereiken, 

 geene der oude maten tot grondslag aannemen , maar liever eene nieuwe 

 uitsluitend aan de natuur ontleenen. Zoo vertrok hij in het najaar van 

 1798 met aeneae — een bekend leeraar der wiskunde uit die dagen, 

 later inspecteur voor de uitvoering der nieuwe wet op de maten en 

 gewichten — als afgevaardigde naar Parijs. Hier werd hij zoowel door 

 de leden der commissie als door de beroemde fransche geleerden met voor- 

 komendheid ontvangen. Hij was voor hen een oud bekende, al hadden 

 zij hem nooit aanschouwd. De bekroonde prijsvraag , zijne vele onder- 

 zoekingen op natuurkundig en meteorologisch gebied , die meerendeels in 

 fransche tijdschriften waren bekend gemaakt , hadden hem reeds den bij- 

 naam van "Ie savant Hollandais" bezorgd. Zijn persoonlijke omgang 

 schijnt dien goeden dunk verhoogd te hebben, terwijl ook zijn uitge- 

 breide kennis hoogelijk werd gewaardeerd; dit getuigt althans de be- 

 langrijke rol welke hij in de genoemde commissie vervulde. 



Hier kwam vooral ook zijne kennis van de fransche taal en de ge- 

 makkelij kheid, waarmede hij zich daarin schriftelijk en mondeling uit- 

 drukte, uitnemend te pas. Aan de gewichtigste beraadslagingen en 

 onderzoekingen nam hij deel. Ook de hollandsche nauwkeurigheid kwam 

 hierbij op toevallige wijze tegenover fransche zorgeloosheid aan het licht. 



1 Zie: Vragen, des Tijds voor September 1880. 



