VOOR DE HEDENDAAGSCHE BESCHAVING. 29 



iu den weg stelt, om ook daar de heerschappij van orde en wet te 

 herkennen. Het is het gebied der organische natuur. De biologische 

 wetenschappen, de botanie en de zoölogie, stonden lang onmachtig 

 tegenover de raadselen welke het leven der planten- en dierenwereld 

 aanbiedt, en velen, wanhopende ooit eene juiste verklaring dier ver- 

 schijnselen te vinden , behielpen zich met schijnverklaringen , liever 

 dan de onmacht der nog niet ver genoeg gevorderde wetenschap te 

 erkennen. Eene mystische kracht , de zoogenaamde levenskracht , ver- 

 schillend van de overige natuurkrachten , werd te hulp geroepen. De 

 zoogenaamde eindoorzaken, die, als verklaringsgrond, op elk ander 

 gebied reeds gevallen waren, bleven nog altijd, zelfs in het oog van de 

 uitstekendste beoefenaars der wetenschap, zooals cuvier en onze van 

 der hoeven , onmisbaar om eene redelijke verklaring te geven van de 

 verschijnselen der organische natuur. 



Allengs echter brak ook hier het licht door. Overleveringen , afkom- 

 stig uit de kindsheid van het menschelijk geslacht, uit den tijd toen 

 natuuraanschonwing zich bij sommigen verhief tot natuurbeschouwing 

 en die deels in dichterlijken vorm , deels in dien van meer of minder 

 naieve verhalen, in telkens andere gedaante aangetroffen worden bij 

 alle volken die een lang verleden hebben, werden al vroeg op af- 

 doende wijze weerlegd door de meerdere en juistere kennis onzer aarde, 

 die bij reizen werd verkregen, en door de ontdekking van andere we- 

 reldstreken , waar eene geheel andere fauna en flora bestaan dan in 

 het van oude tijden af bekende gedeelte der wereld. 



Het door onzen tasman ontdekte Nieuw-Holland vertoonde aan do 

 verbaasde blikken der eerste bezoekers dieren en planten, waarvan de 

 gelijken nergens elders ter wereld gevonden werden. Het was hun alsof 

 zij op eene andere planeet waren aangeland. 



De nauwkeurige kennis van de levenswijze der dieren, van de voor- 

 waarden van hun bestaan , in verband met klimaat, bodem, water enz., 

 als ook met de geheele hen omringende overige planten- en dieren- 

 wereld deed meer en meer inzien dat geen enkele diersoort op zich 

 zelve staat, maar afhankelijk is van hare omgeving en dat die afhan- 

 kelijkheid zich richt naar vaste wetten. 



Niet minder werd de horizon onzer kennis verwijd door de ontdek- 

 king van talrijke overblijfselen van planten en dieren, die in vroegere 

 tijden geleefd hebben en thans in den schoot der aarde bedolven lig- 

 gen. Vele dier overblijfselen zijn afkomstig van organische wezens, 



