30 ÖE BETEEKENIS OER ZOÖLOGIE 



die zeer verschillend zijn van de hedendaagsche , ofschoon door ban- 

 den van verwantschap daarmede vereenigd. Weldra bleek het dat onder- 

 scheidene floren en faunen elkander op bepaalde plaatsen der aarde 

 hebben afgewisseld en opgevolgd , en naarmate dat het getal der ont- 

 dekkingen op dit gebied toenam, werd het steeds duidelijker dat onze 

 aarde reeds sedert millioenen jaren de woonplaats van levende schep- 

 selen is geweest , die , in hun geheel beschouwd , eene allengs in den 

 loop der tijden toenemende vervolkomening der vormen aanwijzen. Zoo 

 werd het ware scheppingsplan van lieverlede onthuld, hoevele raad- 

 selen nog op eene oplossing wachten. 



Ook de tijd, waarin bet op den hoogsten trap staande dier, de mensch, 

 het eerst op aarde verschenen is , moest , ten gevolge der op vele plaat- 

 sen vau Europa gedane ontdekkingen van overblijfselen van menschen 

 en van hunne nog ruwe kunst vlijt, veel vroeger gesteld worden dan 

 men tot dusver , op grond der in den bijbel vervatte overlevering ge- 

 loofd had; in eenen tijd namelijk toen nog vele, thans uitgestorven, 

 dieren in dit werelddeel geleefd hebben , en het in vele opzichten nog 

 eene geheel andere gedaante had dan tegenwoordig. 



Intusschen maakte ook de vergelijkende anatomie groote vorderin- 

 gen. Hoe meer dieren aan het ontleedmes werden onderworpen en 

 men de daarbij verkregen uitkomsten onderling en met het maaksel 

 der vroeger geleefd hebbende maar thans uitgestorven soorten verge- 

 leek, hoe meer men tot de overtuiging kwam, dat zich van den be- 

 ginne af in de dierenwereld eene zekere eenheid van plan heeft ge- 

 openbaard , dat zich in den loop der tijden onder zeer verschillende 

 gedaanten en gestadige differentieering verwezenlijkt heeft, met één 

 woord dat ook in de elkander opgevolgde scheppingen van dieren en 

 planten orde en wet herkenbaar zijn. 



Nadat physica en chemie een hoogen trap van zekerheid hadden be- 

 reikt, werden dezelfde methoden van waarneming en proefneming, 

 die in de doode natuur tot zoo voortreffelijke resultaten hadden ge- 

 leid , ook toegepast ter ontraadseling van de geheimen des levens. En 

 ofschoon die ontraadseling wegens de samengesteldheid der levensver- 

 schijnselcn, oneindig bezwaarlijker is, zoo is het toch ook hier ge- 

 lukt in vele gevallen die verschijnselen tot zuiver physische en che- 

 mische werkingen te herleiden en de wetten van het oorzakelijk ver- 

 band tusschen die verschijnselen op te sporen; en al is er nog veel 

 dat zich hardnekkig aan waar- en proefneming onttrekt en daardoor 



