46 DE STEMWERKTUJGEN DER INSECTEN. 



in staat aan een medeschepsel die gewaarwordingen verstaanbaar te 

 maken. Door dergelijke geluiden kuünen natuurlijk nimmer scherp om- 

 schreven denkbeelden worden medegedeeld, en zij treden dus bij den 

 mensch, die over betere middelen beschikken kan, op den achtergrond 

 des te meer naar mate hij verder van den natuurstaat verwijderd is. 

 In de dierenwereld daarentegen, welke alleen die natuurlijke klanken 

 te harer beschikking heeft , treden deze , gelijk ons bekend is , in groote 

 verscheidenheid op. Onder de hoogere dieren bezitten bijkans alle zoog- 

 dieren dit vermogen, maar het bereikt vooral bij de vogels zij u hoogste 

 ontwikkeling , terwijl onder de lagere dieren bijkans alleen de insecten 

 er mede begaafd zijn. 



Met de stem en de stemwerk tuigen dezer laatsten wensch ik 

 u eenige oogenblikken bezig te houden. 



Slaan wij, tot recht verstand daarvan , vooraf even een blik op enkele 

 punten van het maaksel van het insectenlichaam. Gelijk hun naam, af- 

 geleid van het Latijnsche werkwoord insecare (snijden, kerven), uit- 

 drukt, is hun lichaam als 't ware door een groot aantal insnijdingen 

 in ringen verdeeld. Vooral in den jeugdigen toestand van het insect, 

 bij de rups b.v. die uit een rij van bijna aan elkaar gelijke ringen is 

 opgebouwd , valt dit duidelijk in het oog. Bij het volkomen dier , dat 

 zijne gedaantewisseling heeft doorloopen , hebben eenige dier ringen zich 

 nauwer met elkaar tot bepaalde lichaamsafdeelingen vereenigd , en zoo 

 kunnen wij aan het lichaam van ieder insect onderscheiden : den kop, 

 het borststuk en het achterlijf, (fig. 1 .) 



De kop (A) is de drager van de monddeelen, die bij verschillende insecten 

 verschillend zijn, naar gelang hun voedsel uit vaste of uit vloeibare stoffen 

 bestaat en die tevens de zetel is van de zintuigen van het gezicht , het 

 tastgevoel en den reuk, namelijk: de oogen (o) en de sprieten (s). De 

 tweede af deeling, het borststuk (B) , bestaat uit drie ringen , het voor- 

 (B ] ) midden- (i? 2 ) en achterborststuk (5 3 ), die aan de onderzijde 

 ieder een paar pooten dragen , terwijl aan de rugzijde van het midden- en 

 achterborststuk gewoonlijk een paar vleugels voorhanden zijn. Dat dit niet 

 altijd het geval is , weten wij van de vliegen , waar het paar achtervleu- 

 gels ontbreekt en vervangen is door op steeltjes geplaatste knopjes , de 

 zoogenaamde kolfjes, waarop ik straks nog hoop terug te komen. 



De pooten, op bewegelijke wijze aan het lichaam verbonden, be- 

 staan nog uit verschillende stukken , waarvoor men de namen ontleend 

 heeft aan de onderste ledematen van het menschelijk lichaam. Zoo 



