DE STEMWERKTUIGEN DER INSECTEN. 53 



uit en is van een verheven kant voorzien, juist tegenover de dij. Wrijft 

 nu het diertje met de getande lijst van de dij langs de ader van den 

 dekvleugel , dan brengt het dezen laatsten in geluidgevende trillingen. 

 Gewoonlijk strijkt het dier met beide dijen tegelijk en worden daarbij de 

 dekvleugels een weinig opgelicht, wat op de helderheid van den toon 

 niet zonder invloed is. Zoo hebben wij hier een volkomen vioolspeler 

 voor ons; de dij beantwoordt aan den strijkstok, terwijl de uitsprin- 

 gende vleugelader de snaren der viool vertegenwoordigt en de dekvleu- 

 gel als klankbodem dienst doet. Van melodie kan natuurlijk geen 

 sprake zijn ; ieder individu kan slechts tonen van eene bepaalde hoogte 

 voortbrengen. Deze laatste is afhankelijk van de grootte en de dikte 

 der dekvleugels en hunne aderen , die weder samenhangt met de grootte 

 der individu's ; zoodat zij al naar mate van hun grootte als violisten 

 of als bassisten in het insectenconcert fungeeren. 



Het kan ons dan ook niet verwonderen dat iemand als Prof. siebold 

 in München, die zich langen tijd met het onderzoek van Sprinkhanen 

 heeft bezig gehouden, de soorten kent aan baar gezang; naar mate 

 dit hooger of lager is, langer of korter aanhoudt, weet hij op het ge- 

 luid af, welke soort er gesjirpt heeft. 



Ofschoon men bij bijna alle "Veldsprinkhanen dezelfde inrichting van 

 den muziektoestel aantreft , is er toch één vorm , die een nog al op- 

 merkelijke wijziging aanbiedt; het is die, welke bij de Hollandsche 

 boeren aan de Kaap bekend staat onder den naam van Blaas op. 

 Hier worden de dijen gestreken , niet langs de vleugels , maar langs 

 een scherpe smalle lijst, die aan beide zijden van het achterlijf ver- 

 loopt. Bovendien is het geheele achterlijf door lucht uitgezet , als een 

 groote doorzichtige blaas , waardoor de resonantie natuurlijk sterk ver- 

 meerderd wordt, zoodat die diertjes een verbazend luid geraas kunnen 

 maken, gelijk oog- of liever oorgetuigen ons mededeelen. 



Het welbekende eentonige gesjirp van onzen huiskrekel en van den 

 veldkrekel wordt alleen door de dekvleugels voortgebracht. Gedurende 

 het musiceeren worden deze voortdurend uitgeslagen en weer dicht- 

 geslagen, zoodat zij dan slechts met hun grondgedeelte met elkaar in 

 aanraking zijn. In de nabijheid hiervan ligt een dwarse ader, die aan 

 de onderzijde sterk verdikt en met een groot aantal tandjes , met scherpe 

 kanten , bezet is , waarmee hij over een ader van den daaronder gele- 

 gen vleugel heenstrijkt. Dientengevolge geraken beide dekvleugels in 

 trillende beweging. 



