56 DE STEMWERKTUIGEN DER INSECTEN. 



sten achterlijfsring, is ook een schub (s) vastgehecht, waaronder eene 

 blaasvormige uitzetting van de huid geborgen ligt , die uit een dun 

 geplooid vlies bestaat, dat wij trommelvlies zullen noemen (t). Aan 

 de binnenzijde van dit vlies is door tusschenkomst van een pees een 

 krachtige spier (m) verbonden , die aan den buikwand ontspringt. Door 

 de afwisselende samentrekkingen van deze spier, geraakt het veer- 

 krachtige trommelvlies in trillende beweging, en op die wijze ontstaat 

 het eentonige gezang der Cicaden. Zonder twijfel wordt door den bo- 

 vengenoemden spiegel niet alleen , maar door het geheele grootendeels 

 met lucht gevulde achterlijf, dat als een resoneerbodem dienst doet, 

 het geluid aanmerkelijk versterkt. 



Beaumur is de eerste geweest, die het ontstaan van het geluid op 

 deze wijze verklaard heeft, en het is uit de voor korten tijd door 

 lepori en paul mayer gedane proefnemingen gebleken , dat hij volko- 

 men juist gezien had ; want alleen wegneming van de trommelvliezen 

 of doorsnijding der daaraan verbonden spier is in staat het gezang ge- 

 heel te doen ophouden. Landois, die het ontstaan van hot geluid op 

 rekening bracht van de in de nabijheid des spiegels gelegen ademope- 

 ningen , evenals bij de vliegen , heeft hierin zeker gedwaald , want 

 afsluiting dezer openingen door middel van olie, bleek op het geluid 

 zonder eenigen invloed te zijn. Het mag onze verwondering wekken 

 dat men over dit vraagstuk zóó lang strijd gevoerd heeft , daar toch 

 het trommelvlies alleen bij de mannetjes voorkomt en, gelijk lang be- 

 kend was , ook deze alleen geluid voortbrengen. 



Hoe krachtig dit geluid zijn kan , blijkt uit de mededeeling van 

 darwin, dat toen zij met de Beagle op een kwart mijl afstand van 

 de kust van Brazilië voor anker lagen, zij toch het gezang der Cica- 

 den aan boord nog duidelijk hooren konden. 



Staan wij thans nog eenige oogenblikken stil bij den tweeden vorm 

 van stemwerktuigen der insecten, dien der Blaasinstrumenten l . 

 Zij kunnen het best vergeleken worden met die soort windpijpen , die 



1 Ik heb hier grooteiideels de voorstelling gevolgd van den duitschen natuuronder- 

 zoeker landois, die in eene uitvoerige verhandeling "Die Ton- und Stimm-apparate der 

 Insecten" getiteld, de uitkomsten van zijn nauwkeurig onderzoek heeft nedergelegd. 

 Het zij eveuwel vermeld, dat in den laatsten tijd twee fransche geleerden, jousset de 

 belksne en 1'Érez, tegen sommige zijner beweringen zijn opgekomen en de trillingen van 

 het borststuk en van het vleugelgewricht in eenige gevallen als oorzaak van het geluid 

 beschouwen . 



