64 DE HUISDIEREN BIJ DE OUDEN. 



kreeg eerst weinig voedsel en bij gedeelten, moest dan drinken , en ont- 

 ving nu eerst de volle maat te eten enz. (columella. De re rustica II, 3). 



Wij kunnen ons eenig denkbeeld vormen van het romeinsche rund- 

 vee ten tijde van varro , columella en andere latijnsche schrijvers over 

 den landbouw kort voor onze jaartelling, uit de hoedanigheden , die het 

 volgens die schrijvers moest bezitten. De optelling van die hoedanig- 

 heden , die columella geeft , is , gelijk hij zelf mededeelt , ontleend aan 

 den Karthager mago. De leeftijd van mago is onzeker; al wat wij van 

 hem weten is , dat hij lijvige boekdeelen over den landbouw geschreven 

 heeft in de Punische taal, en dat hij zeer dikwijls, en altijd met lof, 

 door latijnsche schrijvers wordt vermeld, zoodat hij als eene erkende 

 autoriteit gold. Men zegt dat zijn werk begint met dezen raad: dat, 

 zoo iemand van zins is werkelijk landbouw te drijven, hij terstond 

 zijn huis in de stad moet verkoopen en voor goed op het land moet 

 gaan wonen; — een raad, waarvan de beteekenis: dat de landbouwer, 

 wil hij slagen , geheel landbouwer moet worden en voor goed van het 

 verblijf, ook het tijdelijke, in de stad en van de steedsche bezig- 

 heden en genietingen afstand moet doen , nog steeds waar en der be- 

 hartiging waardig is. Mago's vermaardheid bij de Romeinen was zoo 

 groot, dat toen Karthago werd verwoest en de daar aanwezige boeken 

 verstrooid , bevolen werd de werken van mago te verzamelen en in 

 het Latijn overtezetten. Er zijn van die werken fragmenten overge- 

 bleven, onder anderen de volgende beschrijving van de vereischten 

 van een goeden werk-os: "Men moet uitkiezen een jongen, vierkant 

 gebouwden os , met krachtige ledematen , hoog opstaande , sterke , 

 zwarte hoornen, een breed en van kroeze haren voorzien voorhoofd; 

 ruige ooren , zwarte oogen en lippen , opwaarts gekeerde en wijde neus- 

 gaten, een langen en gespierden hals, de kossem of halskwab groot 

 en bijna tot de knieën reikende, de borst en de schouders breed, de 

 buik groot en gevuld, breede zijden en lendenen, den rug recht en 

 gelijk , of zeer licht ingebogen , de heupen rond , de pooten stevig en 

 recht , maar eerder kort dan lang , de knieën matig ontwikkeld , de 

 hoeven groot , de staart lang en harig , het haar van het geheele 

 lichaam dik en kort, de kleur rood of roodbruin en het gansche lijf 

 zacht op het gevoel." (columella IV, 1.) 



Volgens varro is zwart rundvee het sterkst, — dan komt het 

 roode, vervolgens het roodbonte en eindelijk het witte, dat minder 

 sterk en meer gevoelig geacht wordt. 



