BIJ DE BEOEFENING DÈR NATUURWETENSCHAPPEN. 9? 



worden , zooals het zich uit in den mensch , dan mag geen levend wezen, 

 hetzij plant of dier, van het slechts bij sterke vergrootingen zichtbare 

 gistcelletje en de monade af tot den zich hoog in de lucht verheffen- 

 den palm en den reusachtigen walvisch toe, van het onderzoek en de 

 beschouwing worden buiten gesloten. Het zoude niet moeielijk vallen, 

 de waarheid hiervan in eenige bizonderheden aan te toonen, te doen 

 zien , hoe , bij schier oneindige verscheidenheid in vorm , toch telkens 

 dezelfde krachten zich op dezelfde wijze uiten, maar hunne voortbreng- 

 selen gewijzigd worden door den invloed van in- en uitwendige om- 

 standigheden ; hoe organen , wier maaksel en verrichting bij sommige 

 levende wezens, en zoo ook bij den mensch, alleen en op zich zelve 

 onderzocht, veel raadselachtigs blijven aanbieden, dat raadselachtige 

 verliezen, zoodra men de overeenkomstige organen bij andere levende 

 wezens in den kring van het onderzoek opneemt; hoe, wat hier duister 

 blijft , elders zijne opheldering vindt , en de kennis van het eene orga- 

 nisme strekt tot aanvulling onzer kennis van het andere." 



Inderdaad , hoe uitgestrekter de reeks , des te minder loopt men gevaar 

 in het werkelijk karakter der levensverschijnselen mis te tasten: 't is 

 juist het gebrek aan die voldoende uitgebreidheid, dat de ontleding 

 der hoogste verstandelijke en zedelijke functiën betrekkelijk zoo weinig 

 vruchten doet opleveren. Want al verdwijnen zij na den mensch niet 

 geheel , zij worden toch reeds na de eerste klassen der hoogste dier- 

 soorten nauw meer herkenbaar; aldus worden wij voortdurend herin- 

 nerd aan het bestaan van zekere grenzen van kennis , die wij wel steeds 

 naderen , maar die wij nimmer ten volle zullen bereiken. 



Alvorens de biologie vaarwel te zeggen, kunnen wij niet nalaten 

 er ten slotte nog aan te herinneren , dat zij ook gemengd wordt in 

 die vreemdste aller quaestiën: de vrijverklaring der dames. De goede 

 Huisvrouw , een inderdaad uitstekend geredigeerd blad , zij zorgt er 

 voor, dat alle physiologische ontdekkingen die de aanspraken op ge- 

 lijkstelling der schoone sekse met het verheven mannelijk geslacht wetti- 

 gen, over het belangstellend Nederland trouw worden verbreid. Zij houde 

 het ons daarom ten goede , dat wij hier slechts boekstaven , wat de vergelij- 

 kende biologie ten nadeele dier gelijkstelling aanvoert , en wijl wij ons 

 voor alle beschuldigingen van gebrek aan galanterie willen vrijwaren , 

 laten wij liever anderen spreken , waaronder de beste onzer leermee- 

 sters, aug. comte: "Déja la saine philosophie biologique, surtout 

 d'après 1'importante theorie de gall , commence a pouvoir faire scien- 



