EEN PARADOX VERSCHIJNSEL VERKLAARD. 



Voor eenigen tijd kondigde Dr. dudgeon in Nature (XXII, p. 241 en 

 XXIII, p. 10) aan, dat de temperatuur der lucht, die uit de longen 

 komt, merkelijk hooger is dan die van het bloed. De bol van een 

 gewonen, voor geneeskundig onderzoek gebruikten, thermometer werd 

 gewikkeld in een lapje zijde of wol en dan gedurende eenige minuten 

 in den mond gehouden en zoo aan den uit de longen komenden lucht- 

 stroom blootgesteld. Hierbij rees de thermometer tot 102° — 107° F., 

 terwijl, gelijk men weet, de temperatuur van het overige lichaam, 

 d. i. die van het bloed, in gezonden toestand niet hooger dan 97" — 98° 

 bedraagt. Dr. dudgeon besloot uit deze proef, dat de longen afkoe- 

 lingsorganen zijn, waardoor de overmatige warmte aan het lichaam 

 onttrokken wordt. 



Al spoedig bleek dat de waarneming van Dr. dudgeon volkomen 

 juist is. Inderdaad is ook niets gemakkelijker dan haar, door zelf de 

 proef te nemen, bevestigd te vinden. Maar is nu ook het door hem 

 daaruit afgeleide besluit juist? Hoe toch komt het dan dat een ther- 

 mometer met onbedekten bol in den mond gehouden, nooit, dan in 

 geval van ziekte, boven 97° — 98° rijst? 



De oplossing van dit raadsel is onlangs door den heer Wm. roberts 

 gegeven {Nature 18 Nov. 1880, p. 55). Hij verklaart het eenvoudig 

 als een gevolg van het vrij worden van latente warmte bij den over- 

 gang van den damptoestand van het in de lucht opgeloste water in 

 den toestand van vloeibaar water. Al onze kleederstoffen zijn min of 

 meer hygroskopisch , d. i. zij hebben de eigenschap van het water uit 

 de lucht op te nemen en te verdichten. De haar-hygrometer van de 

 saussure is op deze eigenschap gegrond. Wanneer nu de sterk met 

 waberdamp bezwangerde lucht die uit de longen komt over zijde, wol 

 of flanel strijkt, dan heeft er condensatie van waterdamp tot water 

 en daarmede vrij wording van warmte plaats , en het is deze die den 

 met een dier stoffen bekleeden thermometer boven het punt van bloed- 

 warmte doet rijzen. 



Is deze verklaring juist , dan moet de mate van rijzing afhankelijk 



