INZONDERHEID DElt GEOLOGIE. 135 



schijnselen , die de geognosie oplevert onmogelijk , en noch platen , noch 

 plastische hulpmiddelen kunnen hier veel helpen. Men kan wat men 

 hoort of wat door anderen beschreven is , niet aanknoopen aan be- 

 kende , aan analoge verschijnselen , en juist dit maakt de studie der 

 geologie voor den kamergeleerde een onmogelijkheid. ! Met behulp van 

 een stuk krijt , eenige zuren en bases , kan men een aantal belangrijke 

 scheikundige begrippen duidelijk maken , doch wanneer men tracht 

 door de eenvoudige woorden "het graniet zet door (durchsetzt, zooals 

 de Duitschers zich uitdrukken) den leisteen" , aan een overigens ont- 

 wikkeld man, doch die geen geoloog is, duidelijk te maken, wat men 

 bedoelt, zal men niettegenstaande alle boeken , linealen en afbeeldin- 

 gen, in den regel stuiten op belangrijke zwarigheden. 



De geoloog mag niet in de eerste plaats een boekenworm zijn ; hij 

 moet reizen. Hij is daartoe zelfs nog meer verplicht dan de geograaf, 

 die des noods in zijn studeervertrek een kaart kan teekenen naar op- 

 gaven en plaatsbepalingen van anderen ; men kan een redelijk geograaf 

 worden zonder ooit de stad zijner inwoning te verlaten , doch wie aan- 

 spraak wil maken op den naam van geoloog moet, gewapend met 

 beitel en hamer, zoo dikwerf de omstandigheden dit veroorloven op 

 reis gaan. 



Het zal nog vele tientallen jaren duren , eer de geologische weten- 

 schap een standpunt heeft bereikt als dat, hetwelk b. v. tegenwoor- 

 dig door de physica wordt ingenomen. Een groot deel van de opper- 

 vlakte onzer planeet is nog niet doorvorscht. Wij kennen ons 

 eigen werelddeel nog slechts zeer onvolkomen , ja zelfs de geologische 

 kennis van ons vaderland laat nog vrij wat te wenschen over. Aan 

 problemen ter oplossing ontbreekt het niet. Verheugen wij ons intus- 



1 Een van de verbeteringen , die ik het meest waardeer in de onlangs ingevoerde wet 

 op het Hooger Onderwijs , is de oprichting van een leerstoel voor de geologie aan de 

 rijks-hoogescholen. De regeering is gelukkig genoeg geweest mannen te vinden van er- 

 kende bekwaamheid, die de geschiedenis van de aarde ontvouwen voor de studeerende 

 jeugd, doch naar het mij toeschijnt, moet zij meer doen. Wil het geologisch onderwijs 

 aan de eischen des tijds beantwoorden, dan moet de student, die de aardkunde als stu- 

 dievak heeft gekozen, in de gelegenheid gesteld worden op 's lands kosten zijn weten- 

 schappelijke opvoeding in het buitenland te voltooien De aanstaande mijningenieur ver- 

 toeft twee jaren in naburige rijken voor rekening van deu staat; is het te rechtvaardi- 

 gen, dat in dezen voor het Middelbaar Onderwijs zoo veel en voor het Hooger Onder- 

 wijs zoo weinig gedaan wordt? 



