INZONDERHEID DER GEOLOGIE. 137 



Gelukkig voor ons hebben noch kant, noch laplace zich met die 

 vraag bezig gehouden. 



Als wij de kennis, die wij van het tegenwoordige hebben verkregen, 

 willen gaan toepassen op het verledene en op hetgeen de toekomst zal 

 baren, wordt het resultaat onzeker. Ieder antwoord doet nieuwe vra- 

 gen geboren worden. Dat op de vraag naar de oplossing van het 

 raadsel omtrent den eersten oorsprong der dingen zal misschien nim- 

 mer gegeven worden. Green natuuronderzoeker althans zal beweren 

 het te kunnen geven en reeds daarom niet, wijl het inductieve on- 

 derzoek niet voert tot een begin, noch tot een zelfstandig ontstaan 

 der dingen. Integendeel; ieder verschijnsel wordt erkend het gevolg te 

 zijn van een oorzaak en alle verschijnselen tezamen zijn de schakels 

 van een oneindig lange keten , die zich in allerlei richtingen vertakt. 

 De natuurwetenschap streeft er niet naar , het eerste lid van die keten 

 te leeren kennen. Zij weet , dat het menschelijk verstand ontoereikend 

 is om zich een begrip te vormen van een absoluut begin. Wél echter 

 is het haar doel alle natuurverschijnselen volgens bekende wetten te 

 verklaren ; kent zij deze nu nog niet , zij zal ze later leeren kennen. 

 Dit doel te bereiken is haar voortdurend streven , en zij tracht hiertoe 

 te geraken , niet door nadenken alleen, doch door nadenken met waar- 

 neming zamen te doen gaan. Deze beide woorden staan geschreven op 

 het vaandel, dat door de geologen van onzen tijd omhoog wordt ge- 

 houden. 



Dit is een blijk van vooruitgang. In vroegere tijden werd bij geo- 

 logische verklaringen weinig rekening gehouden met de ervaring. Al- 

 lerlei avontuurlijke hypothesen waren daarvan het gevolg. Het is in- 

 derdaad een verdienste van onzen tijd , dat ieder natuuronderzoeker , 

 die den weg der ervaring verlaat, dadelijk terecht wordt gewezen. 

 De geologie vooral, die daarom zoo moeielijk te beoefenen is, wijlde 

 geoloog tevens physicus, chemicus en natuurhistoricus moet zijn, mag 

 geen voorwerp wezen van speculatie. Voor den geoloog zijn de natuur- 

 en scheikunde en de wetenschap van het organisch leven wel is waar 

 slechts hulpmiddelen, doch men moet iemand zijn van meer dan ge- 

 wone geestvermogens, niet alleen om die hulpwetenschappen machtig 

 te worden, doch ook om op de hoogte te blijven van hare vorderingen. 

 Het naburig Duitschland telt een groot aantal geologen, doch vele 

 hunner hebben zich een speciaal gedeelte der wetenschap ter beoefe- 

 ning gekozen, en zoodra deze het kleine gebied verlaten, waarop zij 



