144 DE PHILOSOPHIE DER NATUURKENNIS , 



Bij de beoordeeling van de verheffende voorstelling van den engel- 

 schen geleerde moet men in het oog houden, wat zijne tegenstanders 

 te dikwijls vergeten, dat zij is en nog langen tijd blijft een hypothese. 

 Zij moge, meer of min gewijzigd, eenmaal aanspraak verwerven op den 

 naam van theorie, en na eeuwen, als de overgang van de eene soort 

 in de andere niet door enkele , maar door duizende voorbeelden bewe- 

 zen is, de hoofdwet worden van de organische ontwikkeling, — op 

 dit oogenblik is zij slechts een op waarschijnlijkheidsgronden steunende 

 hypothese. Haar hier kort toe te lichten zij ons geoorloofd. 



Het leven zelf is een voortdurende concurrentie. Strijd is de voor- 

 waarde voor het bestaan. Het individu , dat van de beste middelen 

 voorzien is om den kamp vol te houden , zal aan die voorwaarde het 

 langst kunnen voldoen; voor hem is de voortplanting dus gemakke- 

 lijker dan voor andere op hem gelijkende wezens. Het product van de 

 voortteling (reproductie) is een deel van het zich voortplantend indi- 

 vidu en dat product zal de eigenschappen der voortbrengers bezitten , — 

 met andere woorden : zij , die eigenschappen , worden overgeërfd , de 

 jongen moeten op de ouden gelijken. Daaruit vloeit voort, dat ook 

 die eigenschappen geërfd worden, welke aan de ouders in den strijd 

 des levens diensten hebben bewezen; — of de wapens in dien kamp 



de engelsche natuuronderzoeker het denkbeeld van de onveranderlijkheid der soort niet 

 meer zoo volstrekt aanhing als vroeger, en dat hij het standpunt van mijn vader, die, 

 zooals uit zijne kort te voren verschenen Voor toer eldlijlce Scheppingen en de Aan- 

 teelceningen , bl. 366, blijkt, den overgang van de eene soort in de andere voor niet 

 onwaarschijnlijk hield, niet alleeu eerbiedigde, doch zelfs verklaarde, dat hij het deelde. 

 Als oorzaak van zijne bekeering, indien ik het zoo noemen mag, noemde lyell zijn 

 vriend darwin, die hem met de hoofdstrekking van zijn bovengenoemd werk, hetwelk 

 eenige maanden later de bewondering wekte der geheele wereld, had bekend gemaakt. 

 De schrijver van de Principles gaf mijn vader een kort verslag van de denkbeelden 

 van darwin en eindigde zijne uiteenzetting met de woorden: l 'Ah, Monsieur, ilfau- 

 dra compter désormais avec cette theorie ?a." Zeker een voorspelling, die door de 

 uitkomst niet is gelogenstraft. 



In het voorbijgaan zij hier ook herinnerd , dat donders hier te lande de eerste was , 

 die in eene in 1848 uitgesproken redevoering, De harmonie van het dierlijk leven , 

 de openbaring van wetten , de veranderlijkheid der soort in den zin van lamakck 

 erkende. Nog vroeger, reeds in 1808, heeft onze landgenoot J. e. doornik ernstig de 

 vraag trachten te beantwoorden , of het mogelijk was , dat de mensch afstamde van 

 den orang-oetan. Dit opstel is opgenomen in zijne in 1816 verschenen Wijsgeerig- 

 Natuurkundige Verhandelingen. 



