178 DE GESCHIEDENIS EN HET 



dezer lichamen. Ja, wij zien dat in de gevallen van de zoogenaamde 

 veelcellige vorming, waarbij namelijk gelijktijdig talrijke dochtercellen 

 uit eene moedercel ontstaan, het proces bij aanwezig zijn van chloro- 

 phyl-lieharnen evenzoo goed begint met de vermeerdering van deze, 

 als ook van de celkernen , opdat elk der dochtercellen niet alleen haar 

 celkern , maar ook gelijktijdig haar chlorophyl-lichaam deelachtig worde. 



Daar strasburger al hetgeen bij de celvorming plaats grijpt op het 

 protoplasma overdraagt , wordt aan dit protoplasma overal een eerste 

 plaats in de levende cel gegeven. 



De uitkomsten verkregen bij de onderzoekingen over de celvorming 

 zijn in hare bijzonderheden juist geschikt om ons te doen doordrin- 

 gen in de saamgestelde eigenschappen van deze grondzelfstandigheid 

 des levens; want saamgosteld moeten deze eigenschappen zijn om aan- 

 leiding te kunnen geven tot een zoo verschillend spel van verschijnse- 

 len bij eene steeds voortgaande ontwikkeling. 



Wij moeten ons juist gewennen het protoplasma niet te beschouwen 

 als eene op zich zelf staande zelfstandigheid , maar veeleer als een hoog 

 georganiseerd lichaam; doen wij zulks niet, dan staan wij volkomen 

 radeloos bij de verschijnselen des levens. Het is toch een feit dat een 

 klompje protoplasma, het ei, na vereeniging met een ander protoplas- 

 madeeltje, in staat is het volkomen ouderlijk organisme in zijn samen- 

 gestelden bouw voort te brengen; dat de eigenschappen van een ei 

 principieel niet verschillend zijn van die van het overig protoplasma; 

 dat veeleer in het ei alleen een voor de voortplanting geschikt proto- 

 plasma-deel aanwezig is , zulks leert het feit dat ook andere proto- 

 plasmamassa in het organisme dikwerf geschikt is om dit organisme 

 volkomen te reproduceeren. Als een krachtig bewijs voor deze stelling 

 wijst strasburger op hetgeen bij gestekte Begonia -bladen plaats grijpt. 



Het is bekend hoe uit de Begonia-bladen nieuwe planten zich ont- 

 wikkelen. Het mikroskopisch onderzoek leert ons nu , dat het alleen 

 de epidermis-cellen van deze bladen zijn, welke de volmaakte plant 

 op nieuw doen ontstaan; het protoplasma van ééne enkele zoodanige 

 cel vormt alzoo het punt van uitgang voor een volkomen nieuw or- 

 ganisme. 



Hetgeen hier heeft plaats gegrepen , is in principe immers niet ver- 

 schillend van de vorming van een kiem uit het ei. 



Als eene groote schrede voorwaarts in onze natuurwetenschappelijke 

 kennis , heeft strasburger de herleiding geroemd van al de functiën 



