IETS OVER KOOLSTOF. 185 



sparen en ten tweede , wijl zij bij dezelfde gewichtshoeveelheid een 

 grootere hitte dan hout geven. Tevens is men door aanwending van 

 kolen in staat gesteld een zoo hooge temperatunr te verkrijgen , als 

 voor het smelten van vele metalen noodig is, en door verbranding 

 van hout nooit verkregen kan worden. 



Ten slotte leveren de steenkolen het lichtgas op, dat thans zoo 

 algemeen in gebruik is en dat vooreerst nog niet voor elektrisch licht 

 zal behoeven te wijken. 



Het gebruik van steenkolen is reeds ouder dan men gewoonlijk 

 meent. Zoo verhaalt theophrastus van Eresos reeds in 315 v. C. dat 

 de smeden en metaalgieters van Griekenland "gedolven kolen" ge- 

 bruikten, welke uit Ligurië verkregen werden. Onder hendrik den 

 derde, dus ongeveer in 1270, begon men de mijnen van New-castle te 

 bewerken; ook in de mijnen van Luik werd reeds in de 11e eeuw 

 gegraven. Dat echter steenkolen niet alleen in Europa gebruikt wer- 

 den , bewijst ons het gezegde van den Venetiaanschen reiziger marco 

 polo (1250 — 1323), die als iets merkwaardigs van zijn reis naar 

 Midden- en Oostelijk Azië meedeelt, dat men in China "zwarte steenen" 

 brandde , hetgeen wij mogen veronderstellen , dat steenkool was. 



Steenkolen branden gemakkelijk en met een geelachtig witte vlam. 

 Als die vlam verdwenen is, blijft een gloeiende kool over, die als de 

 hitte groot genoeg is , blijft voortbranden , totdat er eindelijk wat 

 witte asch met slakken vermengd overblijft. 



Onlangs zijn door een Italiaan (Graaf castralane te Rome) in die 

 asch Diatom aceën gevonden. Daar deze cryptogarnen ook nu nog voor- 

 namelijk in moeraswater gevonden worden , pleit dit voor de hypothese , 

 dat steenkolen uit gezonken moerasplanten zijn ontstaan. 



Wanneer steenkolen aan de lucht zijn blootgesteld , kunnen er ge- 

 vallen van zelfontbranding plaats hebben , die men toeschrijft aan het 

 gehalte zwavelijzer, dat steeds in steenkolen gevonden wordt; door 

 oxydatie hiervan namelijk zou warmte ontstaan die de ontbranding 

 van steenkolen tengevolge had. Er zijn echter weer anderen geweest 

 die meenen dat het zwavelijzer hierin geen rol speelt. Zoo ligt volgens 

 richters de voorname oorzaak hierin , dat steenkolen als poreuse 

 lichamen zuurstof uit de lucht opslurpen; in zulk een mate, dat in 

 twaalf dagen steenkolen drie maal hun volume aan zuurstof hadden 

 opgenomen. Hierbij vormt zich koolzuur en water, m. a. w. er heeft 

 verbranding plaats. 



