IJS IN STERK VERHITTE RUIMTEN. 



DOOR 



Dr. A. VAN HASSELT. 



In het Wetenschappelijk bijblad bij afl. 2. 1881 van dit tijdschrift zijn 

 onder het opschrift "IJs bij temperaturen boven 0°", de uitkomsten 

 vermeld van proeven van thos. carnelley te Sheffield, die hem leidden 

 tot de stelling dat , om een vast lichaam in eene vloeistof te doen 

 veranderen , de druk boven een zeker bedrag moet zijn , dat men den 

 Icritischen druk der stof kan noemen. Zoo moet voor ijs de druk grooter 

 zijn dan 4,6 m.m. kwikzilver , het maximum van spanning van water- 

 damp bij 0°; houdt men den druk beneden dit bedrag, dan zal het 

 ijs wel bij verwarming sublimeeren, doch niet smelten. Hij heeft ijs 

 verkregen in vaten, die zoo heet waren, dat men ze, zonder zich te 

 branden, niet met de hand kon aanraken, en het ijs langen tijd ge- 

 houden op temperaturen ver boven het kookpunt van water gelegen. 



Geen wonder dat die korte mededeeling van carnelley, oorspron- 

 kelijk geplaatst in het tijdschrift Nature, 9 Sept. 1880, de aandacht 

 trok en dat met belangstelling eene nadere beschrijving van de inrichting 

 dezer belangwekkende proeven werd verwacht. Aan dien wensch is in 

 den Chem. News 42 , pg. 313 voldaan , waarin , blijkens het referaat 

 in afl. 19, 1881 van de Berichte der D. ch. Gesellschaft , de proeven 

 worden medegedeeld door carnelley in tegenwoordigheid van het en- 

 gelsche chemische gezelschap verricht, en eene beschrijving zijner toe- 

 stellen wordt gegeven. Dat bericht neemt de onzekerheid weg, die 

 nog bij velen bestond , of wel inderdaad het ijs en niet alleen de om- 

 geving tot die hooge temperaturen was gebracht. Iu hoofdzaak komt 

 de inrichting van zijn toestel op het volgende neer; 



