192 IJS IN STEUK VERHITTE RUIMTEN. 



Eene 2 c.M. wijde , 5 a 6 voet lange glazen buis werd met kwikzilver 

 gevuld en , met den duim gesloten , in een bak onder kwikzilver omge- 

 keerd. Na wegnam e van den duim daalde het kwik tot barometer- 

 hoogte, zoodat er een luchtledig ontstond in het bovenste gedeelte der 

 buis, dat door een koudmakend mengsel werd omgeven. Nu liet hij 

 wat uitgekookt water in het kwik opstijgen , hetwelk den bol van een 

 in de buis opgehangen thermometer omsloot. Nadat het water bevro- 

 ren was , liet hij het oppervlak van het kwikzilver in den bak 18 c.M. 

 z akken, waardoor de kwikzuil in de buis even sterk daalde, zoodat 

 deze zich van den ijscilinder scheidde. Door voorzichtige verhitting 

 van de buis werd nu het ijs, waar het de wanden aanraakte, gesmolten, 

 zoodat er eene ringvormige opening ontstond, waardoor het vacuüm 

 boven het ijs met dat er beneden gemeenschap kreeg. Dien ten gevolge 

 kon de waterdamp van alle zijden zich naar de koude ruimte begeven 

 en gecondenseerd worden , waardoor het vacuüm bewaard bleef. Onder 

 deze omstandigheden heeft carnelley het ijs zóó heet gemaakt, dat 

 de thermometer in het midden van den cilinder 180° C. aanwees, 

 vóór het ijs smolt. Bij de proef in tegenwoordigheid van het chemische 

 gezelschap steeg de thermometer slechts tot 30° C. , daar de ijscilin- 

 der , die te groot en te zwaar was , bij die temperatuur van den ther- 

 mometer afviel. 



Behalve met den thermometer , werd ook nog de hooge temperatuur 

 van het ijs bewezen door een kleinen calorimeter, waarvan het water 

 eene verhooging in temperatuur onderging, toen het verhitte ijs (hoe, 

 wordt niet vermeld) er in was gebracht. 



Zooals men ziet, laat deze mededeeling geen twijfel over of het ijs zelf 

 kan worden verhit , en daarom is de uitslag van de volgende proef merk- 

 waardig , die ik gezamenlijk met dr. c. j. e. brutel de la riviere heb 

 genomen en die slechts gedeeltelijk de uitkomsten van carnelley bevestigt. 



In plaats van door kwikzilver, maakten wij den toestel luchtledig 

 door de lucht door middel van waterdamp te verjagen. Eene buis van 

 1,6 c.M. diameter en 56 c.M. lang werd aan het eene einde dichtge- 

 blazeu en ter lengte van 5 c.M. tot een cilinder van 2,2 c.M. diameter 

 verwijd. Dicht bij het andere uiteinde werd zij wat bolvormig opge- 

 blazen , waarna dit uiteinde tot eene lange dunne buis werd uit- 

 getrokken, die zóó werd omgebogen, dat ze een rechten hoek met de 

 wijde buis vormde. Te voren was in de buis een thermometer gebracht, 

 die, opgehangen aan twee met elkander door een draad verbondene, 



