240 SALLAND. 



ver de Duitsche bergen ; digt bij, achter groene weiden, het kleine riviertje 

 de Regge, met lage knotwilgen , hier en daar een armoedig huisje, eenige 

 kerktorens aan den horizont, maar anders niets dat den mensch her- 

 innert. 



In zulk een wijde , opene , weinig sprekende omgeving wendt men als 

 van zelf den blik naar het luchtruim en wordt meer en meer vertrouwe- 

 lijk met de hemelverschijnselen. De sterrengroepen , de zon en de maan , 

 de wolken , verkrijgen meer invloed op onze wereldbeschouwing. De 

 eenvoudige maar nadenkende natuurmensch vormt zich allengs voor- 

 stellingen, levende beelden, en te gelijk vormt hij zijn taal. Het beeld 

 wordt naam en ontvangt daardoor een zekere persoonlijkheid. Zoo ont- 

 staat te gelijk met de taal de natuurgodsdienst. 



Langs den linker Vecht-oever, bij Vilsteren , tusschen Dalfsen en 

 Ommen , ligt een groep zandige heuvels , zeer afwisselend hoog en laag 

 en met een digt bosch begroeid. Zware oude berken en dennen hebben 

 hier de overhand. De zilverwitte stammen en het fijne loof der ber- 

 ken bezielen het ernstige graauwachtige dennengroen en beschaduwen 

 een zandig pad tusschen kleine met jeneverstruiken , boschbessen en 

 vossebessen begroeide duinen. Sommige dier duinen hebben een ronden 

 vorm als grafheuvels. Hier en daar ziet men dassenholen en hommel- 

 nesten tusschen de kronkelende dikke wortels. Er heerschte een groote 

 stilte. Vogels hoorde ik niet. Waren deze hoogten geen zandduinen, 

 dan zou men meenen te wandelen in een eeuwenoud Germaansch dooden- 

 veld en in eiken ronden heuvel naar grafurnen willen zoeken. 



Hoe deze duinen zijn ontstaan , is nog niet uitgemaakt. Staring schrijft 

 ze toe aan de werking van voormalige meeren en leidt ook den Agnie- 

 tenberg, den Spoolderberg bij Zwolle en de zandheuvels bij Kampen van 

 die oorzaak af. Mij schijnt het alsof de invloed van eene zee hier werk- 

 zaam is geweest. De duinen van Vilsteren en bij Zwolle schijnen mij 

 van denzelfden oorsprong als die langs den regter IJsseloever bij Ter 

 Borgh, bij Keppel en de begroeide duinen bij Harderwijk. Zij zijn veel 

 vruchtbaarder dan de stuifduineu in de heiden en hebben veel overeen- 

 komst met de Hollandsche binuenduinen. 



Hier vond ik aan doode dennentakjes en groene bladmossen een zeld- 

 zame zwam , in den vorm van glimmende oranjeroode knopjes van uiter- 

 lijk eenigdns gelijk aan violenzaadjes. Deze zwam (Leocarpus fragilis) 



