264 ONDERZOEKINGEN VAN PASTEUR EN ANDERE 



nauwste met de bacterien-theorie der infectieziekten te zamen, ja is 

 eigenlijk een der eerste grondslagen daarvan geweest. — Aan don an- 

 deren kant wordt ook in de mededeelingen van de talrijke onderzoe- 

 kingen van pasteur de arbeid van NaoELi volkomen geïgnoreerd. Trou- 

 wens nergens schijnt von NaGELi's boek zoo veel sensatie te hebben 

 verwekt als in ons land, Duitschland zelf niet uitgesloten. ' 



Het schijnt mij toe niet van belang ontbloot te zijn om nu ook 

 eens een blik te slaan op hetgeen de arbeid der fransche onderzoekers 

 in dit opzicht heeft geleverd, en ik zal trachten daarvan een beknopt 

 overzicht te leveren, voor zoover mij de bouwstoffen daarvoor ter 

 beschikking staan. 



Het miltvuur, ook wel alleen vuur genaamd, de anthrax- 

 ziekte, is eene zeer kwaadaardige infectieziekte, die bij allerlei dieren: 

 paarden, runderen, schapen, varkens enz., en zelfs bij in het wild 

 levende dieren kan voorkomen, on die ook op den mensch kan wor- 

 den overgedragen, — in welk geval zij zich meest vertoont onder 

 den vorm van "kwaadaardige puist" (pustula maligna) , — en in zeer 

 vele , ja de meeste gevallen doodelijk afloopt. 2 Zij is , evenals andere 

 infectieziekten, eene bloedziekte, eene bloedvergiftiging, en haro ver- 

 schijnselen zijn die van een rotachtige ontbinding des bloeds met 



1 Zou dit ook daarom wezen, omdat in ons land het staathuishoudkundig beginsel van 

 het laissez faire, laissez aller, dat is: alles maar zijn gang te laten gaan, — zoo 

 zeer gehuldigd wordt, en vele praktische toepassingen van v. nügeli zoo volkomen 

 met dat beginsel strooken? 



2 Het miltvuur verdient daarom nog in 't bijzonder onze aandacht , omdat geen dier 

 zóó vatbaar schijnt te zijn om er door te worden besmet, als de mensch. Die besmet- 

 ting kan geschieden óf doordien vochten van een anthraxziek of aan die ziekte gestorven 

 dier door kleine ontvellingen of wondjes van de huid in het bloed komen , of door het 

 gebruik van van zulk een dier afkomstig vleesch of daardoor geleverde melk. Daar het 

 miltvuur wel bij uitstek eene door bacteriën , en door deze alleen , overbrengbare ziekte 

 is, zoo ligt daarin eene overtuigende wederlegging van de, overigens door niets ge- 

 staafde , bewering van v. neLgeli , dat bacteriën niet door den wand van maag en 

 darmen binnen de bloedvaten kunnen geraken. Het schijnt, dat de anthraxbesmetüng 

 zich bij den mensch ook kan openbaren onder den vorm van eene typheuse koorts 

 zonder de karakteristieke verschijnselen van anthrax. Wie weet dan , hoevele typheuze 

 koortsen, naar wier oorzaak men te vergeefs zoekt, te wijten zijn aan het gebruik van 

 vleesch van aan anthrax lijdend vee! Dat overigens de bekende "steenpuisten" (furuukels) 

 soms de gevolgen van het opnemen van anthraxgift zyn , schijnt vrij zeker. 



